Shloka 4
Adhyāya 39: Śiśupāla’s Censure and Bhīma’s Contained Wrath (शिशुपाल-निन्दा तथा भीमक्रोध-निग्रहः)
मतिमन्तश्न ये केचिदाचार्य पितरं गुरुम्,स एव हि मया वध्यो भविष्यति न संशय: । “राजाओ! केशी दैत्यका वध करनेवाले अनन्त-पराक्रमी भगवान् श्रीकृष्णकी मेरे द्वारा जो पूजा की गयी है, उसे आपलोगोंमेंसे जो सहन न कर सकें, उन सब बलवानोंके मस्तकपर मैंने यह पैर रख दिया। मैंने खूब सोच-समझकर यह बात कही है। जो इसका उत्तर देना चाहे, वह सामने आ जाय। मेरे द्वारा वह वधके योग्य होगा; इसमें संशय नहीं है
matimantaś ca ye kecid ācāryaṃ pitaraṃ gurum | sa eva hi mayā vadhyo bhaviṣyati na saṃśayaḥ ||
قال فايشَمبايانا: «من كان منكم—مهما بلغ من حكمةٍ أو قوة—لا يطيق الإكرام الذي قدّمته لشري كريشنا، قاتل كيشين، فيقوم عليه معترضًا؛ فكأنما وضعتُ قدمي على رؤوس جميع أولئك الرجال. إنما أقول هذا بعد تدبّر. فليتقدّم من شاء أن يجيب؛ فبيدي سيُعَدّ مستحقًّا للقتل—لا ريب في ذلك.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how honor offered to a worthy figure (here, Kṛṣṇa) becomes a moral test for the assembly: those driven by envy or wounded pride cannot tolerate rightful reverence and thereby invite conflict. It warns that arrogance and intolerance toward others’ devotion or merit can rapidly turn a courtly setting into a stage for violence.
In the royal assembly context, a speaker (reported by Vaiśaṃpāyana) issues a provocative challenge: anyone who cannot bear the worship/honor shown to Kṛṣṇa should come forward, for such a person is declared worthy of being slain. The rhetoric of ‘placing a foot on their heads’ signals domination and deliberate insult, escalating tensions among powerful men present.