Shloka 83

कृष्णेन अर्जुनस्य प्रोत्साहनम् — Kṛṣṇa’s Exhortation to Arjuna

Prelude to Karṇa’s Slaying

Devanagari script

शक्रगोपगणाकीर्णा प्रावषीव यथा धरा । भारत! खूनसे ढकी हुई यह पृथ्वी वर्षाकालमें वीरबहूटी नामक लाल रंगके कीड़ोंसे व्याप्त हुई भूमिके समान शोभा पाती थी

Transliteration

śakragopagaṇākīrṇā prāvaṣīva yathā dharā | bhārata! khūnase ḍhakī huī iyaṃ pṛthvī varṣākāle vīrabahūṭī nāmaka lāla-raṅga-ke kīṛoṃse vyāptā bhūmike samānā śobhā pāti thī |

Translation

قال سنجيا: «يا بهاراتا! إن الأرض وقد غطّاها الدم بدت كأنها أرضُ موسمِ الأمطار، مكتظّةً بأسرابِ حشراتِ الشَّكْرَغُوبَة الحمراء. وهكذا في ساحة القتال اكتست الأرضُ المبتلّة بالدماء بهاءً مرعبًا خادعًا؛ فما يكون في الطبيعة لونًا موسميًّا صار هنا مرآةً لعنف البشر وعلامةً على الخراب.»

Word by Word

• शक्रगोपगणाकीर्णा: covered/filled with swarms of śakragopa insects
• शक्रगोपगणाकीर्णा: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: शक्रगोपगणाकीर्ण
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• प्रावृषि: in the rainy season
• प्रावृषि: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: प्रावृष्
• Form: Feminine, Locative, Singular

• इव: like/as
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• यथा: as/just as
• Type: Indeclinable
• Root: यथा

• धरा: the earth
• धरा: Karta
• Type: Noun
• Root: धर
• Form: Feminine, Nominative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Bhārata (Dhṛtarāṣṭra)
• Pṛthvī (Earth)
• Śakragopa (rainy-season red insects)