Shloka 12
दुःशासननिग्रहः—द्रोणधृष्टद्युम्नयुद्धप्रसङ्गः
Rebuke of Duḥśāsana; Context of the Droṇa–Dhṛṣṭadyumna Combat
बाह्लीकराज: संक्रुद्धो द्रौषपदेयान् महारथान् । मन: पज्चेन्द्रियाणीव शुशुभे योधयन् रणे,क्रोधमें भरे हुए बाह्लीकराज महारथी द्रौपदीपुत्रोंके साथ रणक्षेत्रमें युद्ध करते हुए उसी प्रकार शोभा पाने लगे, जैसे मन पाँचों इन्द्रियोंसे युद्ध करता हुआ सुशोभित होता है
bāhlīkarājaḥ saṅkruddho drauṣapadeyān mahārathān | manaḥ pañcendriyāṇīva śuśubhe yodhayan raṇe ||
قال سنجيا: وقد استبدّ به الغضب، قاتل ملكُ باهليكا في ساحة المعركة المها-رَثَة—أبناء دروبدي. وبينما يقاتل كان يلمع ببأسٍ مهيب، كالعقل وهو يجاهد ليقهر الحواس الخمس.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses a battlefield simile to point to an ethical psychology: just as the mind must contend with and govern the five senses, a warrior’s outward struggle reflects an inner struggle between disciplined mastery and the destabilizing force of anger.
Sañjaya describes the king of Bāhlīka, furious in combat, engaging the Draupadeyas—Draupadī’s sons—who are counted among the great chariot-warriors, and notes his striking, formidable brilliance while fighting.