Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

शैनेयचरितम्

The Exploits of Śaineya/Sātyaki amid Encirclement

विन्दानुविन्दावावन्त्यी क्षेमधूर्तिश्व वीर्यवान्‌ । त्रयाणां तव पुत्राणां त्रय एवानुयायिन:,अवन्‍न्तीके राजकुमार विन्द और अनुविन्द तथा पराक्रमी क्षेमधूर्ति--ये तीनों ही आपके पूर्वोक्त तीनों पुत्रोंके अनुयायी थे

vindānuvindāv āvantyau kṣemadhūrtiś ca vīryavān | trayāṇāṃ tava putrāṇāṃ traya evānuyāyinaḥ ||

قال سانجيا: فيندَا وأنوفيندَا، أميرا أفنتي، ومعهما كْشِمَذُورتي الجسور—هؤلاء الثلاثة كانوا حقًّا أتباعًا وأنصارًا لأولئك الأبناء الثلاثة لك (المذكورين آنفًا). وفي النسيج الأخلاقي للحرب يبرز هذا البيت كيف تُقيِّد الولاءات والتحالفات الشخصية المحاربين بقضيةٍ ما، فتُحدِّد غالبًا من يقف مع من وسط الصراع الأكبر بين الدارما والسلطان.

विन्दVind(a) (proper name)
विन्द:
Karta
TypeNoun
Rootविन्द (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अनुविन्दAnuvind(a) (proper name)
अनुविन्द:
Karta
TypeNoun
Rootअनुविन्द (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अवन्तीin Avanti (country/region)
अवन्ती:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअवन्ती (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative, Singular
क्षेमधूर्तिःKṣemadhūrti (proper name)
क्षेमधूर्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षेमधूर्ति (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
वीर्यवान्valiant, powerful
वीर्यवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootवीर्यवत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रयाणाम्of three
त्रयाणाम्:
Sambandha
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
तवof you/your
तव:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
पुत्राणाम्of (your) sons
पुत्राणाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Plural
त्रयःthree
त्रयः:
Karta
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अनुयायिनःfollowers
अनुयायिनः:
Karta
TypeNoun
Rootअनुयायिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
V
Vindā
A
Anuvindā
K
Kṣemadhūrti
A
Avanti
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by 'your sons')

Educational Q&A

The verse highlights the ethical force of allegiance in epic warfare: warriors are bound by chosen loyalties and political ties, which shape their participation in conflict and their sense of duty, even when the broader struggle raises questions of dharma.

Sañjaya is reporting to Dhṛtarāṣṭra the alignment of fighters: Vindā and Anuvindā of Avanti, along with the valiant Kṣemadhūrti, are identified as the followers/supporters of three of Dhṛtarāṣṭra’s sons previously mentioned in the surrounding passage.