Shloka 51
Droṇa-parva Adhyāya 94: Sātyaki–Sudarśana Yuddha (सात्यकि–सुदर्शन युद्ध)
अयुध्यति न मोक्तव्या सा त्वय्येव पतेदिति । हन्यादेषा प्रतीपं हि प्रयोक्तारमपि प्रभो,गदा देकर भगवान् वरुणने उनसे पुनः कहा--“वत्स! जो युद्ध न कर रहा हो, उसपर इस गदाका प्रहार न करना; अन्यथा यह तुम्हारे ऊपर ही आकर गिरेगी। शक्तिशाली पुत्र! यह गदा प्रतिकूल आचरण करनेवाले प्रयोक्ता पुरुषको भी मार सकती है”
sañjaya uvāca |
ayudhyati na moktavyā sā tvayy eva pated iti |
hanyād eṣā pratīpaṃ hi prayoktāram api prabho ||
قال سنجيا: «لا ينبغي أن تُرمى هذه الهراوة على من لا يقاتل؛ وإلا سقطت راجعةً عليك أنت. حقًّا، يا مولاي، إن هذه الهراوة قد تقتل حتى مستخدمها إذا خالف ما هو حقّ.»
संजय उवाच
Educational Q&A
Violence must be governed by dharma: a weapon should not be used against a non-combatant, and wrongful use rebounds upon the perpetrator—ethically and, here, even literally.
Sañjaya reports a warning about a mace: it must not be hurled at someone who is not fighting; if used against dharma, it can turn back and destroy even its own wielder.