Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Droṇa-parva Adhyāya 94: Sātyaki–Sudarśana Yuddha (सात्यकि–सुदर्शन युद्ध)

पार्थस्तु प्रहसन्‌ धीमानाचार्य सशरौधिणम्‌ | विसृजन्तं शितान्‌ बाणानवारयत त॑ युधि,परम बुद्धिमान्‌ अर्जुनने हँसते हुए ही युद्धस्थलमें तीखे बाणोंकी बौछार करनेवाले द्रोणाचार्यको उनकी बाण-वर्षासहित रोक दिया

pārthas tu prahasan dhīmān ācārya-saśaraughiṇam | visṛjantaṃ śitān bāṇān avārayata taṃ yudhi paramabuddhimān ||

قال سنجيا: ثم إن بارثا—صافي الذهن، بالغ التمييز—ابتسم وهو يصدّ المعلّم دروناجاريا الذي كان يطلق وابلاً كثيفاً من السهام الحادّة كالموس. وفي قلب المعركة كبح أرجونا اندفاع تلك المقذوفات بعينها، مجيباً بالتمكّن لا بالخوف.

पार्थःPartha (Arjuna)
पार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
प्रहसन्laughing/smiling
प्रहसन्:
TypeVerb
Rootप्र-हस्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
धीमान्wise/intelligent
धीमान्:
TypeAdjective
Rootधीमत्
FormMasculine, Nominative, Singular
आचार्यO teacher (Acharya)
आचार्य:
TypeNoun
Rootआचार्य
FormMasculine, Vocative, Singular
with
:
TypeIndeclinable
Root
शरwith (two) arrows
शर:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Dual
ओधिणम्having a flood/stream (of arrows)
ओधिणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootओधिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
विसृजन्तम्releasing/letting fly
विसृजन्तम्:
TypeVerb
Rootवि-सृज्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Accusative, Singular
शितान्sharp
शितान्:
TypeAdjective
Rootशित
FormMasculine, Accusative, Plural
बाणान्arrows
बाणान्:
Karma
TypeNoun
Rootबाण
FormMasculine, Accusative, Plural
अवारयत्checked/stopped/warded off
अवारयत्:
TypeVerb
Rootअव-वार् (वारयति)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
युधिin battle
युधि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Locative, Singular
परम्supremely/very
परम्:
TypeAdjective
Rootपरम
FormMasculine, Accusative, Singular
बुद्धिमान्intelligent
बुद्धिमान्:
TypeAdjective
Rootबुद्धिमत्
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna (Pārtha)
D
Droṇācārya (Ācārya)
A
arrows (śara/bāṇa)

Educational Q&A

Even amid violent conflict, excellence is joined to inner steadiness: Arjuna’s composed smile and precise restraint of Droṇa’s arrow-torrent exemplify disciplined action (kṣatriya-dharma) without panic or cruelty.

Droṇācārya releases a fierce barrage of sharp arrows on the battlefield; Arjuna, confident and highly discerning, counters and halts that assault, effectively checking Droṇa’s advance and missile-rain.