Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Jayadrathasya śoka-bhaya-vilāpaḥ — Droṇena āśvāsanaṃ ca

Jayadratha’s lament and Droṇa’s reassurance

यह उपाख्यान समस्त पापराशिका नाश करने-वाला है। मैं इसका वर्णन करता हूँ, सुनो। यह धन और आयुको बढ़ानेवाला, शोकनाशक, पपुष्टिवर्धक, पवित्र, शत्रुसमूहका निवारक और मंगलकारी कार्योंमें सबसे अधिक मंगलकारक है। जैसे वेदोंका स्वाध्याय पुण्यदायक होता है, उसी प्रकार यह उपाख्यान भी है ।। श्रवणीयं महाराज प्रातर्नित्यं नृपोत्तमै: । पुत्रानायुष्मतो राज्यमीहमानै: श्रियं तथा,महाराज! दीर्घायु पुत्र, राज्य और धन-सम्पत्ति चाहनेवाले श्रेष्ठ राजाओंको प्रतिदिन प्रातःकाल इस इतिहासका श्रवण करना चाहिये

vyāsa uvāca | idaṃ upākhyānaṃ samasta-pāpa-rāśikā-nāśanaṃ bhavati | asya varṇanaṃ karomi, śṛṇu | idaṃ dhanaṃ ca āyuṣaś ca vardhayati, śoka-nāśanaṃ, puṣṭi-vardhanaṃ, pavitraṃ, śatru-samūha-nivārakaṃ ca maṅgala-kāryeṣu sarvataḥ ati-maṅgalakaram | yathā vedānāṃ svādhyāyaḥ puṇya-dāyakaḥ, tathā idaṃ upākhyānam api | śravaṇīyaṃ mahārāja prātar nityaṃ nṛpottamaiḥ | putrān āyuṣmataḥ rājyaṃ īhamānaiḥ śriyaṃ tathā ||

قال فياسا: إن هذه الحكاية المقدّسة تُبيد كتلةَ الآثام المتراكمة. سأقصّها—فاستمع. إنها تزيد المال وطول العمر، وتبدّد الحزن، وتنمّي القوّة والعافية، وتطهّر، وتدفع جموع الأعداء، وهي في جملة الأعمال المباركة أبركُها. وكما أن تلاوة الفيدا ودراستها تُكسب المرءَ ثوابًا، كذلك هذه الرواية. لذلك، أيها الملك العظيم، ينبغي لأفضل الملوك الذين يبتغون أبناءً طوال الأعمار، والملكَ والرخاءَ أن يواظبوا على سماع هذا التاريخ كل صباح.

श्रवणीयम्to be listened to / worthy of hearing
श्रवणीयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootश्रवणीय
FormNeuter, Nominative, Singular
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रातःin the morning
प्रातः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootप्रातः
नित्यम्daily / always
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
नृपोत्तमैःby the best of kings
नृपोत्तमैः:
Karana
TypeNoun
Rootनृपोत्तम
FormMasculine, Instrumental, Plural
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Plural
आयुष्मतःlong-lived
आयुष्मतः:
TypeAdjective
Rootआयुष्मत्
FormMasculine, Accusative, Plural
राज्यम्kingdom / sovereignty
राज्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootराज्य
FormNeuter, Accusative, Singular
ईहमानैःby those desiring / striving for
ईहमानैः:
Karana
TypeAdjective
Rootईहमान
FormMasculine, Instrumental, Plural
श्रियम्prosperity / fortune
श्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Accusative, Singular
तथाand also / likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा

व्यास उवाच

V
Vyāsa
M
Mahārāja (the king addressed)

Educational Q&A

Regular śravaṇa (devout listening) to a dharmic narrative is presented as a purifying discipline comparable to Vedic svādhyāya, yielding merit, inner relief from grief, and worldly stability (health, longevity, prosperity) for those who uphold righteous rule.

Vyāsa pauses the main account to praise the spiritual efficacy of the forthcoming (or just-related) upākhyāna, urging the king and exemplary rulers to hear this ‘history’ every morning as a protective and auspicious practice.