Shloka 13
Jayadrathasya śoka-bhaya-vilāpaḥ — Droṇena āśvāsanaṃ ca
Jayadratha’s lament and Droṇa’s reassurance
Devanagari script
नागायुतबलाश्षान्ये वायुवेगबलास्तथा । त एते निहता: संख्ये तुल्यरूपा नरैर्नरा:,इनमेंसे कितने ही राजा दस हजार हाथियोंके समान बलवान् थे तथा कितनोंके वेग और बल वायुके समान थे। ये सब मनुष्य एक समान रूपवाले हैं, जो दूसरे मनुष्योंद्वारा युद्धमें मार डाले गये हैं
Translation
كان فيهم ملوكٌ تبلغ قوتهم قوةَ عشرة آلاف فيل، وفيهم من كانت سرعته وبأسه كالرّيح. غير أنّهم جميعًا—إنسانًا بعد إنسان—قُتلوا في المعركة بأيدي بشرٍ مثلهم، فاستووا الآن في الهيئة.
Word by Word
नागायुतबलाःhaving the strength of ten-thousand elephants
नागायुतबलाः:
Karta
TypeAdjective
Rootनाग + अयुत + बल
FormMasculine, Nominative, Plural
अन्येothers
अन्ये:
Karta
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Plural
वायुवेगबलाःhaving speed and strength like the wind
वायुवेगबलाः:
Karta
TypeAdjective
Rootवायु + वेग + बल
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाand likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
एतेthese
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
निहताःslain
निहताः:
TypeAdjective (Past Passive Participle)
Rootनि + हन्
FormMasculine, Nominative, Plural
संख्येin battle
संख्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंख्या
FormFeminine, Locative, Singular
तुल्यरूपाःof similar form/appearance
तुल्यरूपाः:
TypeAdjective
Rootतुल्य + रूप
FormMasculine, Nominative, Plural
नरैःby men
नरैः:
Karana
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Instrumental, Plural
नराःmen
नराः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
युधिछिर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes