Shloka 1
जयद्रथवध-प्रतिज्ञा
Arjuna’s Vow to Neutralize Jayadratha
/ अपना बछ। है २ >> एकपज्चाशत्तमो< ध्याय: युधिष्ठिरका विलाप संजय उवाच हते तस्मिन् महावीर्ये सौभद्रे रथयूथपे । विमुक्तरथसंनाहा: सर्वे निक्षिप्तकार्मुका:,संजय कहते हैं--राजन्! महापराक्रमी रथयूथपति सुभद्राकुमार अभिमन्युके मारे जानेपर समस्त पाण्डव महारथी रथ और कवचका त्याग कर और धनुषको नीचे डालकर राजा युधिष्ठिरको चारों ओरसे घेरकर उनके पास बैठ गये। उन सबका मन सुभद्राकुमार अभिमन्युमें ही लगा था और वे उसी युद्धका चिन्तन कर रहे थे
sañjaya uvāca | hate tasmin mahāvīrye saubhadre rathayūthape | vimuktarathasaṃnāhāḥ sarve nikṣiptakārmukāḥ ||
قال سنجيا: أيها الملك، لما قُتِل ساوبهدرا أبهيمانيو—ابن سوبهادرا وقائد فرسان العربات—ذلك البطل العظيم البأس، ألقى جميعُ محاربي الباندافا العظام عرباتهم ودروعهم ووضعوا أقواسهم، ثم أحاطوا بالملك يودهيشتيرا وجلسوا قريبًا منه. كانت قلوبهم معلّقة بأبهيمانيو وحده، لا يفارقون التفكير في تلك المعركة بعينها.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how even the greatest warriors are morally and emotionally shaken by the death of a noble hero. It underscores the ethical gravity of war: victory and duty do not erase grief, and leadership (Yudhiṣṭhira) must hold the community together when dharma is tested by loss.
After Abhimanyu is killed, the Pāṇḍava warriors abandon immediate battle posture—setting aside chariots, armor, and bows—and gather around Yudhiṣṭhira. They sit with him, their minds absorbed in Abhimanyu and the circumstances of the fight, marking the beginning of Yudhiṣṭhira’s lament and the army’s collective mourning.