Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

अभिमन्योर् विक्रमः — Abhimanyu’s Disruptive Advance and the Gāndharva-astra Counter

तेषां शरान्‌ सेष्वसनान्‌ शरीराणि शिरांसि च | सकुण्डलानि ख्ग्वीणि क्रुद्धश्चिच्छेद फाल्गुनि:,उस समय अर्जुनकुमारने कुपित होकर उनके धनुष, बाण, शरीर तथा हार और कुण्डलोंसे युक्त मस्तकोंके टुकड़े-टुकड़े कर दिये

teṣāṁ śarān seṣvasanān śarīrāṇi śirāṁsi ca | sakuṇḍalāni khaḍgvīṇi kruddhaś ciccheda phālguṇaḥ ||

قال سنجيا: عندئذٍ إن فالغونا (أرجونا)، وقد اشتعل غضبًا، قطّع إربًا سهامهم وأقواسهم وأجسادهم، بل وحتى رؤوسهم—المزيّنة بالأقراط والأكاليل—فأسقطهم بدقّة لا تلين وسط عصف المعركة.

तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
शरान्arrows
शरान्:
Karma
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Accusative, Plural
इष्वासनान्bows
इष्वासनान्:
Karma
TypeNoun
Rootइष्वासन
FormMasculine, Accusative, Plural
शरीराणिbodies
शरीराणि:
Karma
TypeNoun
Rootशरीर
FormNeuter, Accusative, Plural
शिरांसिheads
शिरांसि:
Karma
TypeNoun
Rootशिरस्
FormNeuter, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
सकुण्डलानिwith earrings
सकुण्डलानि:
Visheshana
TypeAdjective
Rootसकुण्डल
FormNeuter, Accusative, Plural
खड्गवीणिbearing swords (i.e., with swords)
खड्गवीणि:
Visheshana
TypeAdjective
Rootखड्गवीण
FormNeuter, Accusative, Plural
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
चिच्छेदcut / severed
चिच्छेद:
TypeVerb
Rootछिद्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
फाल्गुनिःPhālguni (Arjuna)
फाल्गुनिः:
Karta
TypeNoun (Proper)
Rootफाल्गुनि
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
P
Phālguna (Arjuna)
B
bows
A
arrows
H
heads
E
earrings (kuṇḍala)
G
garlands/neck-ornaments

Educational Q&A

The verse highlights the terrifying efficiency of a warrior acting within the battlefield role of kṣatriya-dharma: skill and resolve can become overwhelming when driven by anger, reminding readers that wrath magnifies violence and its consequences even when action is ‘duty-bound’ in war.

Sañjaya narrates that Arjuna (Phālguna), enraged, strikes the opposing fighters so powerfully that he shatters their bows and arrows and cuts down their bodies and ornamented heads, depicting a moment of intense slaughter in the Drona Parva battle.