Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

अभिमन्योर् दारुणः संमर्दः

Abhimanyu’s fierce melee amid chariot formations

सौभद्रेण हतै: पूर्व सोत्तरायोधिभिर्दिपै: । पाण्डूनां दर्शित: पन्था: सैन्धवेन निवारित:

saubhadreṇa hataiḥ pūrvaṃ sottarāyodhibhir dvipaiḥ | pāṇḍūnāṃ darśitaḥ panthāḥ saindhavena nivāritaḥ ||

قال سنجيا: من قبلُ، وبسبب الفيلة التي صرعها ساوبهادرا (أبهيمانيو)—مع سائسيها—انكشف للباندافا ممرٌّ، طريقٌ فُتح وسط زحام المعركة. لكن ذلك المسلك نفسه سُدَّ من جديد على يد أمير السِّند (جايادراثا)، إذ وقف حاجزًا في وجه تقدّمهم.

सौभद्रेणby (Abhimanyu), son of Subhadrā
सौभद्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootसौभद्र
FormMasculine, Instrumental, Singular
हतैःby the slain (ones)
हतैः:
Karana
TypeAdjective
Rootहन् (हत)
FormMasculine, Instrumental, Plural
पूर्वम्formerly / earlier
पूर्वम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपूर्व
स-उत्तर-अयोधिभिःby the warriors with their leaders (lit. with the 'uttara'/chiefs)
स-उत्तर-अयोधिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootउत्तर + अयोधिन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
दीपैःby lamps / lights
दीपैः:
Karana
TypeNoun
Rootदीप
FormMasculine, Instrumental, Plural
पाण्डूनाम्of the Pāṇḍavas
पाण्डूनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपाण्डु
FormMasculine, Genitive, Plural
दर्शितःshown / indicated
दर्शितः:
Karta
TypeAdjective
Rootदृश् (दर्शित)
FormMasculine, Nominative, Singular
पन्थाःpath / way
पन्थाः:
Karta
TypeNoun
Rootपथिन्/पन्था
FormMasculine, Nominative, Singular
सैन्धवेनby the Sindhu-king (Jayadratha)
सैन्धवेन:
Karana
TypeNoun
Rootसैन्धव
FormMasculine, Instrumental, Singular
निवारितःblocked / prevented
निवारितः:
Karta
TypeAdjective
Rootनि-√वृ (निवारित)
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
S
Saubhadra (Abhimanyu)
P
Pāṇḍavas
S
Saindhava (Jayadratha)
E
elephants

Educational Q&A

In war, openings created by valor and sacrifice can be swiftly nullified by counter-strategy; the verse highlights how individual heroism (Abhimanyu’s clearing of a way) must contend with deliberate obstruction (Jayadratha’s blocking), underscoring the ethical tension between righteous aim and tactical resistance.

Abhimanyu has earlier cut down elephants and their riders, creating a clear passage for the Pāṇḍavas’ forces. Jayadratha, the Sindhu prince, then prevents the Pāṇḍavas from using that route, halting their advance.