Shloka 20
पुत्रश्न पितरं मोहान्निर्मर्यादमवर्तत । वहाँ पिता रथके द्वारा युद्धके मैदानमें आकर पुत्रका ही वध कर डालता था और पुत्र भी मोहवश पिताके प्राण ले रहा था। इस प्रकार वहाँ मर्यादाशून्य युद्ध हो रहा था ।। १९३ || रथो भग्नो ध्वजश्शकछ्िन्नश्छत्रमुर्व्या निपातितम्
putraśna pitaram mohān nirmaryādam avartata | tatra pitā rathakena yuddhakṣetre samāgatya putrasyaiva vadhaṁ cakāra, putro 'pi mohavaśāt pituḥ prāṇān apāharat | evaṁ tatra maryādāśūnyaṁ yuddham abhavat || ratho bhagno dhvajaś chinnaś chatram urvyā nipātitam ||
قال سنجيا: بدافع الوهم، انقلب الابن على أبيه بلا قيد ولا حدّ. هناك كان الأب يدخل ساحة القتال على عربته فيقتل ابنه نفسه، وكان الابن أيضًا—وقد غلبته الحيرة—يسلب حياة أبيه. وهكذا صار القتال في ذلك الموضع منزوع الحدود والآداب. تحطّمت العربات، وقُطعت الرايات، وسقطت المظلات على الأرض.
संजय उवाच
Educational Q&A
When delusion (moha) overwhelms discernment, even the most fundamental dharmic boundaries—such as the reverence between father and son—collapse, turning warfare into ‘maryādāśūnya’ violence devoid of restraint.
Sañjaya describes the battlefield descending into chaos: fathers and sons, confused and unrestrained, kill one another; simultaneously the visible signs of defeat and disorder appear—chariots break, standards are severed, and royal parasols fall to the ground.