Shloka 10
Droṇa-parva Adhyāya 25 — Bhīma’s Disruption of Elephant Formations and Bhagadatta’s Shock Advance
तब क्रोधमें भरे हुए सात्यकिने कुपित हुए कृतवर्माको अपने बाणसमूहोंद्वारा आगे बढ़नेसे रोका और कृतवर्माने सात्यकिको। ठीक उसी तरह, जैसे एक मतवाला हाथी दूसरे मतवाले गजराजको रोक देता है ।। सैन्धव: क्षत्रवर्माणमायान्तं निशितै: शरै: । उग्रधन्वा महेष्वासं यत्तो द्रोणादवारयत्,भयंकर धनुष धारण करनेवाले सिंधुराज जयद्रथने महाधनुर्धर क्षत्रवर्माको अपने तीखे बाणोंद्वारा प्रयत्नपूर्वक द्रोणाचार्यकी ओर आनेसे रोक दिया
sañjaya uvāca | tataḥ krodhabhareṇa sātyakiḥ kupitaḥ kṛtavarmāṇaṃ śaraughaiḥ purataḥ prasarpantaṃ nyavārayat, kṛtavarmā ca sātyakim | yathā mattavāraṇaḥ mattam eva gajarājaṃ nivārayet || saindhavaḥ kṣatravarmāṇam āyāntaṃ niśitaiḥ śaraiḥ | ugradhanvā maheṣvāsaṃ yatto droṇam avārayat ||
قال سنجيا: عندئذٍ كان ساتيَكي ممتلئًا غضبًا، فكبح تقدّم كِرتَفَرما بوابلٍ من السهام؛ وكبح كِرتَفَرما ساتيَكي بدوره، كما يحبس فيلٌ مُسْكِرٌ فيلًا مُسْكِرًا جبارًا. وفي الأثناء كان جَيَدْرَثَةُ ملكُ السِّندهو، حاملَ القوسِ المهيب، يجتهدُ بسهامٍ حادّةٍ ليمنعَ الرامي العظيم كْشَتْرَفَرما من الاندفاع نحو درونا.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in a righteous war, anger can dominate the mind; the verse highlights how wrath turns combat into mutual obstruction. Ethically, it suggests the need for discipline (self-restraint) so that duty is not swallowed by uncontrolled rage.
Sātyaki and Kṛtavarmā exchange arrow volleys to halt each other’s advance, compared to two intoxicated elephants locking and stopping one another. At the same time, Jayadratha uses sharp arrows to prevent the great archer Kṣatravarmā from reaching Droṇa.