Previous Verse
Next Verse

Shloka 79

द्रोणवध-प्रश्नः

Droṇa’s Fall: Dhṛtarāṣṭra’s Inquiry

वर्णरुच्चावचैरन्यै: सदक्चानां प्रभद्रका: । संन्यवर्तन्त युद्धाय बहवो देवरूपिण:,अन्य भिन्न-भिन्न प्रकारके वर्णोसे युक्त सुन्दर अश्वोंका आश्रय ले प्रभद्रक नामवाले देवताओं-जैसे रूपवान्‌ बहुसंख्यक प्रभद्रकगण युद्धके लिये लौट पड़े

sañjaya uvāca |

varṇa-ruccāvacair anyaiḥ sad-aśvānāṃ prabhadrakāḥ |

saṃnyavartanta yuddhāya bahavo deva-rūpiṇaḥ ||

قال سنجيا: مستندين إلى خيولٍ بهيةٍ مختلفة الألوان والهيئات، عادَ جمعٌ غفيرٌ من المحاربين المعروفين باسم «البرابهدراكا»—متلألئين، ذوي هيئةٍ كهيئة الآلهة—مستعدين للعودة إلى أتون القتال.

वर्णby colors
वर्ण:
Karana
TypeNoun
Rootवर्ण
FormMasculine, Instrumental, Plural
रुच्by splendors/brightnesses
रुच्:
Karana
TypeNoun
Rootरुच्
FormFeminine, Instrumental, Plural
अवचैःvaried, of different kinds
अवचैः:
Karana
TypeAdjective
Rootअवच (अवचस्)
FormMasculine, Instrumental, Plural
अन्यैःby other (ones)
अन्यैः:
Karana
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Instrumental, Plural
सदश्वानाम्of fine/good horses
सदश्वानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसदश्व
FormMasculine, Genitive, Plural
प्रभद्रकाःthe Prabhadrakas (a troop/people)
प्रभद्रकाः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रभद्रक
FormMasculine, Nominative, Plural
संन्यवर्तन्तturned back/returned
संन्यवर्तन्त:
TypeVerb
Rootसम्-नि-√वृत्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Ātmanepada
युद्धायfor battle
युद्धाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Dative, Singular
बहवःmany
बहवः:
Karta
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine, Nominative, Plural
देवरूपिणःhaving divine forms, godlike
देवरूपिणः:
Karta
TypeAdjective
Rootदेवरूपिन्
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
P
Prabhadrakas
H
horses

Educational Q&A

The verse highlights the disciplined return of a fighting unit to the battlefield, suggesting that resolve, organization, and reliance on resources (here, strong horses) can restore momentum in conflict—while implicitly reminding the reader that such renewed martial energy still operates within the heavy ethical atmosphere of war.

Sañjaya reports that the Prabhadrakas—numerous, splendid, and described as godlike—mounting or supported by fine horses of varied colors, turn back again toward the fight, indicating a renewed engagement in the ongoing battle.