Shloka 8
रथचिह्नवर्णनम् / Description of Chariot Standards and Allied Advances
द्रोणचापविमुक्तेन शरौघेणाशुहारिणा । सिन्धोरिव महौघेन हियमाणान् यथा प्लवान्,संजयने कहा--महाराज! कौरवोंने देखा कि पांचाल, पाण्डव, मत्स्य, सूंजय, चेदि और केकय-देशीय योद्धा युद्धमें द्रोणाचार्यके बाणोंसे पीड़ित हो विचलित हो उठे हैं तथा जैसे समुद्रकी महान् जलराशि बहुत-से नावोंको बहा ले जाती है, उसी प्रकार द्रोणाचार्यके धनुषसे छूटकर शीघ्र ही प्राण हर लेनेवाले बाण-समुदायने पाण्डव-सैनिकोंको मार भगाया है। तब वे सिंहनाद एवं नाना प्रकारके रण-वाद्योंका गम्भीर घोष करते हुए शत्रुओंके रथारोहियों, हाथीसवारों तथा पैदल सैनिकोंको सब ओरसे रोकने लगे
sañjaya uvāca | droṇacāpavimuktena śaraughenāśuhāriṇā | sindhor iva mahaughena hriyamāṇān yathā plavān |
قال سنجيا: «يا أيها الملك، إن سيل السهام المنطلقة من قوس درونا—سريعةً خاطفةً للحياة—قد دفع جيش الخصم إلى الفرار. وكما تحمل موجةٌ عاتيةٌ من البحر قواربَ كثيرةً وتجرّها، كذلك جرف ذلك الطوفان من النبال المحاربين من أمامه.»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the overwhelming force of disciplined martial skill when wielded by a master like Droṇa, while implicitly reminding the listener that in war even great hosts can be swept away like fragile boats—highlighting the grave, irreversible consequences of armed conflict within kṣatriya-dharma.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Droṇa’s rapid, deadly volleys of arrows rout the opposing warriors; the scene is framed through a vivid comparison to a mighty ocean-surge carrying off boats.