Shloka 11
रथचिह्नवर्णनम् / Description of Chariot Standards and Allied Advances
दुर्योधन उवाच पश्य राधेय पज्चालानू प्रणुन्नान् द्रोणसायकै: । सिंहेनेव मृगान् वन्यांस्त्रासितान् दृढ्धन्वना,दुर्योधन बोला--राधानन्दन! देखो, सुदृढ़ धनुष धारण करनेवाले द्रोणाचार्यके बाणोंसे ये पांचाल सैनिक उसी प्रकार पीड़ित हो रहे हैं, जैसे सिंह वनवासी मृगोंको त्रस्त कर देता है
duryodhana uvāca: paśya rādheya pāñcālān u praṇunnān droṇasāyakaiḥ | siṃheneva mṛgān vanyāṃs trāsitān dṛḍhadhanvanā ||
قال دُريودَهَنَ: «انظر يا رادْهَيَة (ابن رادها) كيف يُدفع محاربو البانچالا إلى التراجع ويُطارَدون بسهام درونا. إنهم مذعورون كغزلان البرّ في الغابة حين يهجم عليها أسدٌ—قويٌّ كرامٍ ذي قوسٍ صُلب.»
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse illustrates how leaders use vivid comparisons to shape battlefield ethics and morale: by portraying the enemy as prey and one’s champion as a lion-like force, fear and defeat are presented as natural outcomes of superior martial skill—revealing the persuasive, not purely factual, dimension of war-speech.
Duryodhana addresses Karṇa (Rādheya) and points to the Pāñcāla troops being driven back by Droṇa’s arrows. He emphasizes Droṇa’s effectiveness through a lion-versus-deer simile, encouraging confidence in the Kaurava side’s momentum.