Shloka 62
द्रोणविक्रमदर्शनम् / The Display of Droṇa’s Onslaught and the Debate on Pāṇḍava Regrouping
सात्यकिं चेकितानं च धृष्टद्युम्मशिखण्डिनौ । वार्थक्षेमिं चैत्रसेनिं सेनाबिन्दुं सुवर्चसम्,कौरवोंसे घिरे हुए द्रोणाचार्यने युद्धमें सात्यकि, चेकितान, धृष्टद्युम्न, शिखण्डी, वृद्धक्षेमके पुत्र, चित्रसेनकुमार, सेनाबिन्दु तथा सुवर्चा--इन सबको तथा अन्य बहुत-से विभिन्न देशोंके राजाओंको परास्त कर दिया
sātyakiṃ cekitānaṃ ca dhṛṣṭadyumnam śikhaṇḍinau | vārthakṣemiṃ caitraseniṃ senābinduṃ suvarcasam ||
قال سنجيا: في خضمّ القتال، غلب دروناجاريا—وإن كان محاطًا بالكورافا—سَاتْيَكِي وتشيكيتانا ودهريشتاديومنَ وشِيخَنْدِين، وكذلك فَارْثَكْشِمِي، وابنَ تشِتْرَسِينا، وسِينابِنْدُو، وسُوَفَرْچَس، وكثيرًا من الملوك من أقاليم شتّى. ويبرز المقطع زخم الحرب الكالح: فالبأس والخطة قد يقهران حتى الأبطال المشهورين، فيما يشتدّ التوتر الأخلاقي للقتال تحت ولاءاتٍ متنازعٍ عليها.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the harsh reality of war: even celebrated heroes can be checked by superior command and circumstance. Ethically, it points to the tension within kṣatriya-dharma—valor and duty operate within a tragic field where victory does not necessarily resolve righteousness, but intensifies the moral weight of continued fighting.
Sañjaya reports that Droṇa, supported and surrounded by the Kaurava formation, overpowers a list of major Pāṇḍava-aligned warriors—Sātyaki, Cekitāna, Dhṛṣṭadyumna, Śikhaṇḍin, and others—along with many kings from different regions, indicating Droṇa’s dominance in that phase of the battle.