Shloka 61
द्रोणविक्रमदर्शनम् / The Display of Droṇa’s Onslaught and the Debate on Pāṇḍava Regrouping
तांस्तथा भृशसंरब्धान् पञ्चालान् मत्स्यकेकयान् | सृञ्जयान् पाण्डवांश्वैव द्रोणो व्यक्षो भयद् बली,इस प्रकार अत्यन्त क्रोधमें भरे हुए पांचाल, मत्स्य, केकय, सृंजय और पाण्डव योद्धाओंको बलवान द्रोणाचार्यने क्षोभमें डाल दिया
tāṁs tathā bhṛśa-saṁrabdhān pañcālān matsya-kekayān | sṛñjayān pāṇḍavāṁś caiva droṇo vyakṣobhayad balī ||
قال سنجيا: لمّا رأى درونا البانچالا والماتسيا والكيكايا والسِرِنْجَيا والباندافا وقد اشتعلوا بغضبٍ عارم، ألقى بهم درونا القوي في الاضطراب، فهزّ صفوفهم وعزائمهم في زحمة القتال. وتؤكد الآية أنّ الغضب في الحرب قد يُواجَه ويُقهر بانضباطٍ أرفع وخطةٍ أمضى وقوةٍ أشد، فينقلب الحماس فوضى.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a battlefield ethic: uncontrolled anger, even when righteous, can be exploited by a steadier and more skilled commander. Strength joined with discipline and tactical clarity can convert an opponent’s fury into confusion.
Sañjaya reports that Droṇa, facing allied forces of the Pāṇḍavas (Pañcālas, Matsyas, Kekayas, Sṛñjayas, and the Pāṇḍavas themselves) who are highly enraged, powerfully disrupts them—unsettling their formation and momentum in the fight.