Shloka 76
कृत्वोड्कार प्रतोदं च ब्रह्माणं चैव सारथिम् । गाण्डीवं मन्दरं कृत्वा गुणं कृत्वा तु वासुकिम्,फिर ओंकारको चाबुक, ब्रह्माजीको सारथि, मन्दराचलको गाण्डीव धनुष, वासुकिनागको उसकी प्रत्यंचा, भगवान् विष्णुको उत्तम बाण, अग्निदेवको उस बाणका फल, वायुको उसके पंख और वैवस्वत यमको उसकी पूँछ बनाया
kṛtvā oṃkāra-pratodaṃ ca brahmāṇaṃ caiva sārathim | gāṇḍīvaṃ mandaraṃ kṛtvā guṇaṃ kṛtvā tu vāsukim ||
قال فياسا: «جعل المقطع المقدّس أُومْ مِهْمَازًا، وجعل براهما نفسه سائقَ المركبة. وجعل جبل ماندارا قوسَ غانديڤا، وجعل ڤاسُكي وترَه». تُصوِّر هذه الصورة تسليحًا كونيًّا: قوى الآلهة والكائنات الأولى تُعاد صياغتها أدواتٍ للقتال، دلالةً على أنه حين يكون الدَّرما على المحك تُحشَد قوى الكون لإقامة النظام—غير أن هذا الجلال يبرز كذلك الثقل الأخلاقي الجسيم للحرب.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse uses cosmic metaphor to show that righteous action (dharma) can enlist the highest principles and powers; at the same time, it highlights that war is not merely human conflict but a morally weighty event with universal consequences.
Vyāsa describes a figure being equipped in a mythic, cosmic manner: Oṃ becomes the goad, Brahmā the charioteer, Mandara the bow, and Vāsuki the bowstring—an elevated portrayal of martial preparation through divine correspondences.