Shloka 60
उन कमलनयन श्रीहरिने छाछठ हजार वर्षोतक केवल वायु पीकर उन दिनों अपने शरीरको सुखाया ।। अथापरं तपस्तप्त्वा द्विस्ततो<न्यत् पुनर्महत् | द्यावापथिव्योरविंवरं तेजसा समपूरयत्,तदनन्तर उससे दुगुने कालतक फिर भारी तपस्या करके उन्होंने अपने तेजसे पृथ्वी और आकाशके मध्यवर्ती आकाशको भर दिया
atha paraṁ tapas taptvā dviḥ tato 'nyat punaḥ mahat | dyāvāpṛthivyor antarikṣaṁ tejasā samapūrayat ||
قال فياسا: «ثم بعد ذلك، إذ عاد إلى التقشّف مرةً أخرى—ضعف المدة، ثم تقشّفًا عظيمًا آخر—ملأ بضياءٍ وُلِد من تَبَسِه الفضاءَ المتوسط بين السماء والأرض.»
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse highlights tapas as disciplined self-restraint that generates tejas (spiritual radiance). Ethically, it suggests that inner mastery can become a force that supports or reshapes dharma and the cosmic order, rather than mere physical might.
Vyāsa narrates that a figure (implied from context) undertakes repeated, increasingly great austerities, and as a result his radiance fills the entire atmospheric space between heaven and earth—signaling extraordinary spiritual potency attained through sustained penance.