Shloka 75
इन सब वीरोंने हाहाकार करते हुए हाथमें धनुष लेकर वीर अश्वत्थामाको चारों ओरसे घेर लिया ।। ते विंशतिपदे यत्ता गुरुपुत्रममर्षणम् । पज्चभि: पज्चभिर्बाणैरभ्यघ्नन् सर्वतः समम्,उन सावधान रथियोंने बीसवें पगपर अमर्षशील गुरुपुत्रको पा लिया और सब ओरसे पाँच-पाँच बाणोंद्वारा एक साथ ही उसपर चोट की
sañjaya uvāca | te viṁśati-pade yattā guru-putram amarṣaṇam | pañcabhiḥ pañcabhir bāṇair abhyaghnan sarvataḥ samam ||
قال سانجيا: «إن أولئك الأبطال، وهم يثيرون صخبَ الحرب وقد قبضوا على الأقواس، أحاطوا بأَشْوَتْثَامَا من كل جانب. ثم تقدّم أولئك الفرسان المتأهّبون حتى صار بينهم وبين ابنِ الغورو—أَشْوَتْثَامَا الشديد الذي لا يلين—عشرون خطوة، فضربوه دفعةً واحدة من كل جهة، يرسل كلُّ واحدٍ منهم خمسَ سهام.»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights battlefield pragmatism: when a single warrior becomes a grave threat, coordinated action is employed to contain him. Ethically, it points to the Mahābhārata’s recurring tension between kṣatriya valor (single combat, honor) and the harsh necessities of war (group tactics to neutralize danger).
A group of alert fighters closes in to within twenty paces of Aśvatthāmā (Droṇa’s son) and attacks him simultaneously from all directions, each warrior releasing five arrows, creating a concentrated, encircling barrage.