Shloka 42
Devanagari script
ये त्वेतत्प्रतियोत्स्यन्ति मनसापीह केचन । निहनिष्यति तान् सर्वान् रसातलगतानपि,“जो कोई मनसे भी इस अस्त्रका सामना करेंगे, वे रसातलमें चले गये हों तो भी यह अस्त्र वहाँ पहुँचकर उन सबको मार डालेगा”
Transliteration
ye tv etat pratiyotsyanti manasāpīha kecana | nihaniṣyati tān sarvān rasātalagātān api ||
Translation
قال سَنجايا: «ولكن من حاول هنا، ولو في مجرد الخاطر، أن يعارض هذا السلاح—فإن هذا المقذوف الإلهي سيبلغهم ويقتلهم جميعًا، ولو كانوا قد هبطوا إلى رَساطَلا (Rasātala)».
Word by Word
येwho (those who)
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
एतत्this (weapon/act)
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रतियोत्स्यन्तिwill fight against / will oppose in battle
प्रतियोत्स्यन्ति:
TypeVerb
Rootयुध् (प्रति-उत् + √युध्)
FormSimple Future (Luṭ), Third, Plural, Parasmaipada
मनसाwith the mind / mentally
मनसा:
Karana
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
इहhere (in this world/field)
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
केचनsome (persons)
केचन:
Karta
TypePronoun
Rootक (कश्चन)
FormMasculine, Nominative, Plural
निहनिष्यतिwill slay
निहनिष्यति:
TypeVerb
Rootहन् (नि + √हन्)
FormSimple Future (Luṭ), Third, Singular, Parasmaipada
तान्them
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
रसातल-गतान्gone to Rasātala (netherworld)
रसातल-गतान्:
Karma
TypeAdjective
Rootरसातल + गत
FormMasculine, Accusative, Plural
अपिeven
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
स
संजय (Sañjaya)र
रसातल (Rasātala)अ
अस्त्र (astra/weapon, implied by context)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes