Shloka 7
भास्करस्थेव पतन समुद्रस्थेव शोषणम् । विपर्यासं यथा मेरोव[सवस्येव निर्जयम्,राजन! जैसे सूर्यका पृथ्वीपर गिर पड़ना, समुद्रका सूख जाना, मेरुपर्वतका उलटी दिशामें चला जाना और इन्द्रका पराजित हो जाना असम्भव है, उसी प्रकार द्रोणाचार्यका मारा जाना भी असम्भव समझा जाता था; परंतु द्रोणाचार्यके उस असहनीय वधको सम्भव हुआ देख सारे कौरव थर्रा उठे और भयके मारे भागने लगे
sañjaya uvāca |
bhāskarastheva patanaṃ samudrastheva śoṣaṇam |
viparyāsaṃ yathā meror vāsavasyeva nirjayam ||
قال سانجيا: «أيها الملك، كما يستحيل أن يسقط الشمس إلى الأرض، أو أن يجفّ المحيط، أو أن ينقلب جبل ميرو عن مساره، أو أن يُهزم إندرا (فاسافا)—كذلك كان يُظنّ أن قتل دروناآتشاريّا مستحيل. ولكن لما شوهدت تلك المقتلة التي لا تُحتمل وقد وقعت حقًّا، ارتعد الكوروفيون جميعًا من الرعب وفرّوا خوفًا.»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how the fall of a seemingly invincible pillar (Droṇa) can overturn an entire army’s confidence, showing the fragility of power and the moral weight of actions in war: when a revered teacher is slain, the event is not merely tactical but ethically and psychologically seismic.
Sanjaya reports to the King that Droṇācārya’s death—once thought as impossible as cosmic impossibilities—has occurred; witnessing it, the Kaurava forces tremble and begin to flee in fear.