Shloka 37
नरेश्वर! द्रोणके वधकी इच्छा रखनेवाले धृष्टद्युम्नका रूप पूर्वकालमें हिरण्यकशिपुके वधके लिये उद्यत हुए नृसिंहरूपधारी भगवान् विष्णुके समान प्रतीत होता था ।। स तदा विविधान् मार्गान् प्रवरांश्चैकविंशतिम् | दर्शयामास कौरव्य पार्षतो विचरन् रणे,कुरुनन्दन! रणमें विचरते हुए धृष्टद्युम्नने उस समय तलवारके इक्कीस प्रकारके विविध उत्तम हाथ दिखाये
sañjaya uvāca |
nareśvara! droṇake vadhakī icchā rakhanevāle dhṛṣṭadyumnakā rūpa pūrvakāla meṃ hiraṇyakaśipu-ke vadhake liye udyata hue nṛsiṃharūpadhārī bhagavān viṣṇu-ke samāna pratīta hotā thā ||
sa tadā vividhān mārgān pravarāṃś caikaviṃśatim |
darśayāmāsa kauravya pārṣato vicaran raṇe, kurunandana! raṇeṃ vicarate hue dhṛṣṭadyumnane us samaya talavārake ikkīs prakārake vividha uttama hāth dikhāye ||
قال سانجيا: أيها الملك، إنّ دِهْرِشْتَديومنَة—وقد عزم على قتل درونا—كان يبدو كفيشنو في هيئة نَرَسِمْهَا، الذي نهض قديمًا لإهلاك هيرانياكاشيبو. ثم وهو يجول في ساحة القتال، أظهر ابنُ بريشَتا، يا منحدرَ كورو، إحدى وعشرين طريقةً ممتازةً ومتنوعةً من طرائق السيف.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how a fixed intention (especially one tied to a larger moral narrative) can make a human agent appear like an instrument of cosmic justice; yet it also warns, by context, that such ‘divine’ framing occurs within the grim reality of war where dharma is contested and costly.
Sanjaya describes Dhrishtadyumna on the battlefield: determined to kill Drona, he looks formidable—likened to Vishnu as Narasimha—and he demonstrates twenty-one superior varieties of sword-hand techniques while moving through the fight.