Shloka 37
उन सबने संग्राममें शोभा पानेवाले द्रोणाचार्यसे इस प्रकार कहा--'द्रोण! तुम हथियार नीचे डालकर यहाँ खड़े हुए हमलोगोंकी ओर देखो। अबतक तुमने अधर्मसे युद्ध किया है, अब तुम्हारी मृत्युका समय आ गया है, इसलिये अब फिर यह क्रूरतापूर्ण कर्म न करो ।। वेदवेदाड़्रविदुष: सत्यधर्मरतस्य ते । ब्राह्मणस्य विशेषेण तवैतन्नोपपद्यते,“तुम वेद और वेदांगोंके विद्वान हो, विशेषतः सत्य और धर्ममें तत्पर रहनेवाले ब्राह्मण हो, तुम्हारे लिये यह क्रूर कर्म शोभा नहीं देता
sañjaya uvāca |
te sarve saṅgrāme śobhā-prāptaye droṇācāryam itthaṁ ūcuḥ— “droṇa! tvam āyudhāni nikṣipya iha sthitān asmān paśya | yāvad adhunā tvayā adharmena yuddhaṁ kṛtam; idānīṁ tava mṛtyu-kāla āgataḥ, tasmād idānīṁ punar idaṁ krūra-karma mā kṛthāḥ ||
veda-vedāṅga-viduṣaḥ satya-dharma-ratasya te |
brāhmaṇasya viśeṣeṇa tava etan nopapadyate ||”
قال سانجيا: وخاطبوه جميعًا دروناآتشاريّا، طالبَ المجد في ساحة القتال، قائلين: «يا درونا، ضع سلاحك وانظر إلينا قائمين هنا. لقد قاتلتَ حتى الآن على غير الدharma؛ وقد حان أجل موتك. فلا تعد إلى هذا الفعل القاسي مرة أخرى. إنك عالمٌ بالڤيدا وملحقاتها؛ وبوصفك براهمنًا مواظبًا على الصدق والدharma، لا تليق بك مثل هذه الوحشية».
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in war, conduct must align with dharma: learning, especially Brahminical commitment to truth and righteousness, is incompatible with deliberate cruelty and unrighteous fighting.
A group of warriors confront Drona on the battlefield, urging him to drop his weapons and stop fighting, accusing him of adharma and warning that his death is imminent; they appeal to his Vedic learning and Brahmin identity to shame him away from further cruelty.