Shloka 30

Devanagari script

असोौ कृष्ण महेष्वास: काम्यके मामुपस्थित: । उषितश्न सहास्माभियावन्नासीद्‌ धनंजय:,“श्रीकृष्ण! श्वेतवाहन अर्जुनको अस्त्र-प्राप्तिके लिये अन्यत्र गया हुआ जानकर महाधनुर्धर घटोत्कच काम्यकवनमें मेरे पास आया और जबतक अर्जुन लौट नहीं आये तबतक हमारे साथ ही रहा

Transliteration

asau kṛṣṇa maheṣvāsaḥ kāmyake mām upasthitaḥ | uṣitaś ca saha asmābhiḥ yāvan nāsīd dhanañjayaḥ ||

Translation

قال سانجيا: «يا كريشنا! إن ذلك الرامي العظيم جاءني في غابة كامْيَكا. وأقام هناك معنا حتى عاد دهننجايا (أرجونا)».

Word by Word

• असौ: this (that person here)
• असौ: Karta
• Type: Indeclinable
• Root: असद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; प्रथमा एकवचन (पुं/स्त्री)

• कृष्ण: O Krishna
• कृष्ण: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन एकवचन

• महेष्वासः: the great archer (lit. one having a great bow)
• महेष्वासः: Karta
• Type: Noun
• Root: महेष्वास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन

• काम्यके: in (the forest of) Kamyaka
• काम्यके: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: काम्यक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी एकवचन

• माम्: me
• माम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; द्वितीया एकवचन

• उपस्थितः: having come / arrived
• उपस्थितः: Karta
• Type: Verb
• Root: उप-स्था (धाातु) / उपस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन

• उषितः: having stayed / dwelt
• उषितः: Karta
• Type: Verb
• Root: वस् (धाातु) / उषित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च
• Form: अव्यय

• सह: together with
• Type: Indeclinable
• Root: सह
• Form: अव्यय (सह + तृतीया)

• अस्माभिः: with us
• अस्माभिः: Karana
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; तृतीया बहुवचन

• यावत्: as long as / until
• Type: Indeclinable
• Root: यावत्
• Form: अव्यय (परिमाण/अवधि)

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न
• Form: निषेध-अव्यय

• आसीत्: was
• Type: Verb
• Root: अस् (धाातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत); प्रथमपुरुष; एकवचन

• धनंजयः: Dhananjaya (Arjuna)
• धनंजयः: Karta
• Type: Noun
• Root: धनंजय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Kṛṣṇa
• Dhanañjaya (Arjuna)
• Kāmyaka forest
• the great archer (maheṣvāsaḥ; contextually often identified as Ghaṭotkaca in this episode)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights steadfast loyalty and strategic patience: an ally remains with the group until the key warrior (Arjuna) returns, emphasizing disciplined coordination rather than impulsive action.

What is happening in the narrative?

Sañjaya reports that a mighty archer approached him in the Kāmyaka forest and stayed with their party until Arjuna (Dhanañjaya) came back, indicating a temporary absence of Arjuna and the presence of supportive forces awaiting him.