Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

संजय उवाच दुर्योधनस्य शकुनेर्मम दुःशासनस्य च । रात्रौ रात्रौ भवत्येषा नित्यमेव समर्थना,संजयने कहा--राजन्‌! प्रतिदिन रातको दुर्योधन, शकुनि और दुःशासनका तथा मेरा भी कर्णसे यही आग्रह रहता था कि “कर्ण! कल खबेरे तुम सारी सेनाओंको छोड़कर अर्जुनको मार डालो। फिर तो पाण्डवों और पांचालोंका हम भृत्योंके समान उपभोग करेंगे

sañjaya uvāca

duryodhanasya śakuner mama duḥśāsanasya ca |

rātrau rātrau bhavaty eṣā nityam eva samarthanā ||

قال سَنْجَايَا: «أيها الملك، ليلة بعد ليلة لا يكون إلا هذا الإلحاح بعينه—من دُريودْهَنَة، وشَكُني، ودُحْشاسَنَة، وحتى مني أنا أيضًا.»

{'sañjaya uvāca''Sañjaya said', 'duryodhanasya': 'of Duryodhana', 'śakuneḥ': 'of Śakuni', 'mama': 'of me / mine', 'duḥśāsanasya': 'of Duḥśāsana', 'ca': 'and', 'rātrau rātrau': 'night after night
{'sañjaya uvāca':
every night', 'bhavati''arises
every night', 'bhavati':
takes place', 'eṣā''this (feminine
takes place', 'eṣā':
referring to the urging/counsel)', 'nityam eva''always indeed
referring to the urging/counsel)', 'nityam eva':
constantly', 'samarthanā''urging, insistence, pressing counsel
constantly', 'samarthanā':

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Duryodhana
Ś
Śakuni
D
Duḥśāsana

Educational Q&A

Persistent counsel driven by obsession with victory can normalize unethical aims; repeated ‘nightly’ urging shows how group pressure and ambition can erode discernment and dharma.

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Duryodhana, Śakuni, Duḥśāsana—and even Sañjaya—repeatedly press the same plan each night, namely to push their champion (contextually Karṇa) toward a decisive act against Arjuna.