Shloka 30
यत्र तत्र रमे नित्यमहं सत्येन ते शपे | धर्मकी स्थापनाके लिये ही मैंने यह अटल प्रतिज्ञा कर रखी है, मैं तुमसे सत्यकी शपथ खाकर कहता हूँ, जहाँ वेद, सत्य, दम, शौच, धर्म, लज्जा, श्री, धृति और क्षमाका निवास है, वहीं मैं सदा सुखपूर्वक रहता हूँ ।। न विषादस्त्वया कार्य: कर्ण वैकर्तनं प्रति
śrīvāyudeva uvāca | yatra tatra rame nityam ahaṃ satyena te śape | na viṣādas tvayā kāryaḥ karṇa vaikartanaṃ prati ||
قال شري فايُوديفا: «أقسم لك بالحقّ نفسه: حيثما كان مقام الفيدا، والصدق، وكبح النفس، والطهارة، والدارما، والحياء (لاجّيا)، والازدهار، والثبات، والعفو—فهناك أقيم دائمًا في قناعة وسكينة. لذلك، يا كارنا، يا فايكارتانا ابن السائق، لا تُسلِم نفسك للحزن.»
श्रीवायुदेव उवाच
Educational Q&A
Vāyudeva identifies his ‘dwelling place’ not as a geography but as a moral habitat: wherever Veda-guided living, truth, restraint, purity, dharma, modesty, prosperity used rightly, steadfastness, and forgiveness are present, there he abides. The ethical point is that divine support and inner well-being accompany virtue, and one should not succumb to despair when anchored in these values.
Vāyudeva addresses Karṇa directly, swearing by truth to reassure him. He describes the qualities that constitute a righteous environment and then counsels Karṇa not to fall into grief (‘viṣāda’) regarding the matter at hand, offering moral encouragement amid the tensions of the war narrative.