Shloka 17
Devanagari script
त्वद्धितार्थ च नैषादिरड्गुछ्ेन वियोजित: । द्रोणेनाचार्यक॑ कृत्वा छद्मना सत्यविक्रम:,तुम्हारे हितके लिये ही द्रोणाचार्यने सत्यपराक्रमी एकलव्यका आचार्यत्व करके छलपूर्वक उसका अँगूठा कटवा दिया था
Transliteration
tvaddhitārthaṃ ca naiṣādir aṅguṣṭhena viyojitaḥ | droṇenācāryakaṃ kṛtvā chadmanā satyavikramaḥ ||
Translation
وكان ذلك لخيرك أنتَ: فالشابّ النِّشادي (إيكالافيا) فُصل عن إبهامه. لقد قبله درونا مُعلِّمًا بالاسم لا غير، ثم بخديعةٍ حمل إيكالافيا—الشجاع الصادق—على قطع إبهامه، كي تبقى سيادتك غير منقوصة.
Word by Word
त्वत्from you / for your sake (as basis of purpose)
त्वत्:
Apadana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Panchami, Ekavachana
हितार्थम्for (the) benefit/purpose
हितार्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootहित + अर्थ
FormNapumsaka, Dvitiya, Ekavachana
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
नैषादःthe Nishada (Ekalavya)
नैषादः:
Karta
TypeNoun
Rootनैषाद
FormPum, Prathama, Ekavachana
अङ्गुष्ठेनwith/by (his) thumb
अङ्गुष्ठेन:
Karana
TypeNoun
Rootअङ्गुष्ठ
FormPum, Trtiya, Ekavachana
वियोजितःseparated/deprived (of)
वियोजितः:
TypeVerb
Rootवि + युज्
FormPum, Prathama, Ekavachana, क्त (past passive participle)
द्रोणेनby Drona
द्रोणेन:
Karana
TypeNoun
Rootद्रोण
FormPum, Trtiya, Ekavachana
आचार्यकम्the status/role of teacher
आचार्यकम्:
Karma
TypeNoun
Rootआचार्यक
FormNapumsaka, Dvitiya, Ekavachana
कृत्वाhaving made/assuming
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
छद्मनाby deceit/with a ruse
छद्मना:
Karana
TypeNoun
Rootछद्मन्
FormNapumsaka, Trtiya, Ekavachana
सत्यविक्रमःof true valor (epithet)
सत्यविक्रमः:
Karta
TypeAdjective
Rootसत्य + विक्रम
FormPum, Prathama, Ekavachana
Speaker
श्रीवायुदेव उवाच
Characters & Entities
V
VāyudevaD
Droṇa (Droṇācārya)E
EkalavyaN
NiṣādaT
thumb (aṅguṣṭha)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes