Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

अतीव तच्चित्रमतुल्यरूपं बभूव युद्ध रविभीमसून्वो: । समाकुलं शस्त्रनिपातघोरं दिवीव राद्यंशुमतो: प्रमत्तम्‌,सूर्यपुत्र कर्ण और भीमकुमार घटोत्कचका वह अत्यन्त विचित्र एवं घमासान युद्ध आकाशमें राहु और सूर्यके उन्मत्त संग्राम-सा प्रतीत होता था। उसकी कहीं तुलना नहीं थी। शस्त्रोंके प्रहारसे वह बड़ा भयंकर जान पड़ता था

sañjaya uvāca |

atīva tac citram atulyarūpaṃ babhūva yuddhaṃ ravibhīmasūnvoḥ |

samākulaṃ śastranipātaghoraṃ divīva rāhvaṃśumatoḥ pramattam ||

قال سنجيا: إنّ القتال بين كارنا، ابن الشمس، وغاطوتكاتشا، ابن بهيما، غدا بالغ الغرابة، لا نظير لهيئته. كان مضطربًا هائجًا، مروّعًا بما تهوي به الأسلحة من صدماتٍ مدوّية؛ حتى ليبدو كالمعركة المسعورة في السماء بين راهو والشمس المتألّقة—لا مثيل لها في شدّتها.

अतीवexceedingly, very
अतीव:
TypeIndeclinable
Rootअतीव
तत्that
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formneuter, nominative, singular
चित्रम्marvellous, strange
चित्रम्:
Karta
TypeAdjective
Rootचित्र
Formneuter, nominative, singular
अतुल्यरूपम्of incomparable form
अतुल्यरूपम्:
Karta
TypeAdjective
Rootअतुल्य-रूप
Formneuter, nominative, singular
बभूवbecame, was
बभूव:
TypeVerb
Rootभू
Formperfect (liṭ), 3rd, singular
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुद्ध
Formneuter, nominative, singular
रविof the Sun
रवि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरवि
Formmasculine, genitive, singular
भीमसून्वोःof the son of Bhima (Ghaṭotkaca)
भीमसून्वोः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभीम-सूनु
Formmasculine, genitive, dual
समाकुलम्confused, tumultuous
समाकुलम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसमाकुल
Formneuter, nominative, singular
शस्त्रनिपातघोरम्terrible with the fall/striking of weapons
शस्त्रनिपातघोरम्:
Karta
TypeAdjective
Rootशस्त्र-निपात-घोर
Formneuter, nominative, singular
दिविin the sky
दिवि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदिव्
Formfeminine, locative, singular
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
राहुof Rahu
राहु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराहु
Formmasculine, genitive, singular
अंशुमतोःof the radiant one (the Sun)
अंशुमतोः:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअंशुमत्
Formmasculine, genitive, singular
प्रमत्तम्frenzied, impetuous
प्रमत्तम्:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रमत्त
Formneuter, nominative, singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Karṇa
G
Ghaṭotkaca
B
Bhīma
R
Ravi (Sun)
R
Rāhu
D
Divi (heaven/sky)

Educational Q&A

The verse does not offer a direct moral injunction; it heightens the ethical gravity of war by portraying combat as a chaotic, overpowering force. By likening the clash to Rāhu seizing the Sun, it suggests that in unchecked violence even the ‘radiant’ can be obscured—an implicit warning about how battle can eclipse clarity, restraint, and dharmic discernment.

Sañjaya describes the fierce duel between Karṇa (son of the Sun) and Ghaṭotkaca (Bhīma’s son). The fighting is depicted as uniquely strange and terrifying, with weapons raining down in confusion, resembling a frenzied celestial struggle between Rāhu and the Sun.