Shloka 5

द्रोणपुत्रस्याग्नेयास्त्रप्रयोगः — अर्जुनस्य ब्राह्मास्त्रप्रतिघातः — व्यासोपदेशः

Aśvatthāmā’s Agneyāstra, Arjuna’s Brāhmāstra Counter, and Vyāsa’s Instruction

Devanagari script

बलार्णवी ततस्तौ तु समेयातां निशामुखे । वातोद्धूतौ क्षुब्धसत्त्वी भैरवी सागराविव,जैसे वायुके वेगसे उद्वेलित तथा विक्षुब्ध जल-जन्तुओंसे भरे हुए दो भयंकर समुद्र एक-दूसरेसे मिल रहे हों, उसी प्रकार उस रात्रिके समय वे सागर-सदृश दोनों सेनाएँ एक- दूसरेसे भिड़ गयीं

Translation

ثم عند مُقبِلِ الليل التقتِ الجيوشان، وهما كالبحرين في سَعَتهما، فاصطدم أحدهما بالآخر؛ كبحرين هائجين مُروَّعين، قد أثارتهما الرياح فاضطربت أمواجهما وامتلآ بكائنات الماء المتلاطمة، يلتقيان فيتصادمان.

Word by Word

बलार्णवीocean-like in force (mighty like oceans)

ततःthen, thereafter

तौthose two

तुbut, indeed

सम्together, completely (prefix)

एयाताम्went/advanced (the two came together)

निशाat night

मुखेat the beginning/face (i.e., at the onset)

वातby the wind

उद्धूतौblown up/whirled up

क्षुब्धagitated, churned

सत्त्विfull of creatures (having living beings)

भैरवीterrible, dreadful

सागरौtwo oceans

इवlike, as if

Speaker

संजय उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes