Shloka 33
Saṃśaptakas in Candrārdha-vyūha; Arjuna’s Devadatta and the Traigarta Rout
Chapter 17
न्यासापहारिणां ये च श्रुतं नाशयतां च ये । क्लीबेन युध्यमानानां ये च नीचानुसारिणाम्,“यदि हमलोग अर्जुनको युद्धमें मारे बिना लौट आवें अथवा उनके बाणोंसे पीड़ित हो भयके कारण युद्धसे पराड्मुख हो जायेँ तो हमें वे ही पापमय लोक प्राप्त हों, जो व्रतका पालन न करनेवाले, ब्रह्महत्यारे, मद्य पीनेवाले, गुरुस्त्रीगामी, ब्राह्मणके धनका अपहरण करनेवाले, राजाकी दी हुई जीविकाको छीन लेनेवाले, शरणागतको त्याग देनेवाले, याचकको मारनेवाले, घरमें आग लगानेवाले, गोवध करनेवाले, दूसरोंकी बुराईमें लगे रहनेवाले, ब्राह्मणोंसे द्वेष रखनेवाले, ऋतुकालमें भी मोहवश अपनी पत्नीके साथ समागम न करनेवाले, श्राद्धके दिन मैथुन करनेवाले, अपनी जाति छिपानेवाले, धरोहरको हड़प लेनेवाले, अपनी प्रतिज्ञा तोड़नेवाले, नपुंसकके साथ युद्ध करनेवाले, नीच पुरुषोंका संग करनेवाले, ईश्वर और परलोकपर विश्वास न करनेवाले, अग्नि, माता और पिताकी सेवाका परित्याग करनेवाले, खेतीको पैरोंसे कुचलकर नष्ट कर देनेवाले, सूर्यकी ओर मुँह करके मूत्र॒त्याग करनेवाले तथा पापपरायण पुरुषोंको प्राप्त होते हैं
nyāsāpahāriṇāṁ ye ca śrutaṁ nāśayatāṁ ca ye | klībena yudhyamānānāṁ ye ca nīcānusāriṇām ||
قال سنجيا: «فلتصبنا تلك العوالم الآثمة نفسها—المقدّرة لمن يختلس الوديعة (نياسا)، ولمن يطمس العلم المقدّس، ولمن يقاتل خصمًا عاجزًا، ولمن يخالط السفلة—إن عدنا من غير أن نقتل أرجونا، أو إن عذّبتنا سهامه فارتددنا عن القتال خوفًا.»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames cowardice and failure in one’s vowed duty (here, facing Arjuna in battle) as morally catastrophic, equating it with grave social and religious transgressions such as betraying trust (stealing deposits) and destroying sacred learning.
Sañjaya reports a warrior’s resolve: they declare that if they retreat in fear from Arjuna’s arrows or return without accomplishing the objective of killing him, they deserve the same hellish fate as notorious sinners.