Shloka 57
भीमसेन-धृष्टद्युम्नयोर्वाक्यं
Bhīmasena and Dhṛṣṭadyumna’s Speeches on Kṣātra-Dharma
Devanagari script
चिक्षेपाविध्य वेगेन दुर्योधनरथं प्रति । महाराज! तब भीमसेनने अपनी अत्यन्त तेजस्विनी गदाको बड़े वेगसे घुमाकर दुर्योधनके रथपर दे मारा ।। ततः सा सहसा वाहांस्तव पुत्रस्य संयुगे
Transliteration
sa jaya uv01ca |
cikep01vidhya vegena duryodhana-ratha prati |
tata s01 sahas01 v01h01s tava putrasya sayuge ||
Translation
قال سنجيا: وبعد أن أدارها بسرعةٍ هائلة وأصاب الهدف عن يقين، قذف بهيمسينا صولجانه المتوهّج مباشرةً نحو عربة دوريودhana. ثم، في غمرة القتال، هوى ذلك السلاح فجأةً على جياد ابنِك فأرداها، فغدا المشهد تذكرةً قاتمةً بمدى سرعة انهيار البأس والحظ وسط عنف الحرب.
Word by Word
चिक्षेपhe hurled/threw
चिक्षेप:
Karta
TypeVerb
Rootक्षिप्
FormPerfect (Liṭ), 3, singular, Parasmaipada
अविध्यhaving struck/pierced
अविध्य:
TypeVerb
Rootव्यध्
FormAbsolutive (ktvā/lyap), Parasmaipada
वेगेनwith speed/force
वेगेन:
Karana
TypeNoun
Rootवेग
Formmasculine, instrumental, singular
दुर्योधनof Duryodhana
दुर्योधन:
TypeNoun
Rootदुर्योधन
Formmasculine, genitive, singular
रथंchariot
रथं:
Karma
TypeNoun
Rootरथ
Formmasculine, accusative, singular
प्रतिtowards/against
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
साshe/that (weapon, i.e., the mace)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formfeminine, nominative, singular
सहसाsuddenly/violently
सहसा:
TypeIndeclinable
Rootसहसा
वाहान्horses/draught-animals
वाहान्:
Karma
TypeNoun
Rootवाह
Formmasculine, accusative, plural
तवyour
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formgenitive, singular
पुत्रस्यof (your) son
पुत्रस्य:
TypeNoun
Rootपुत्र
Formmasculine, genitive, singular
संयुगेin battle
संयुगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंयुग
Formmasculine, locative, singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SanjayaD
DuryodhanaB
BhimasenaD
Duryodhana's chariotM
mace (gad01)H
horses/steeds (v01h01)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes