Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Nārāyaṇāstra-utpātaḥ — Aśvatthāman’s Rallying Roar after Droṇa’s Fall (द्रोणपर्व, अध्याय १६७)

कृतवर्मा तु संक्रुद्धो धर्मपुत्रस्य मारिष | धनुश्विच्छेद भल्लेन तं च विव्याध सप्तभि:,माननीय नरेश! तब अत्यन्त कुपित हुए कृतवर्माने भी एक भल्‍ल्लसे धर्मपुत्र युधिष्ठिरका धनुष काट दिया और उन्हें भी सात बाणोंसे बींध डाला

kṛtavarmā tu saṅkruddho dharmaputrasya māriṣa | dhanuś ciccheda bhallena taṃ ca vivyādha saptabhiḥ ||

قال سنجيا: إن كريتافَرما، وقد استعر غضبه، هجم على دهرمابوترا يودهيشتِهيرا—يا أيها الجليل. وبسهمٍ حادّ من نوع «بهلّا» قطع قوسه، ثم طعنه بسبعة سهام. ويُبرز المشهد كيف يدفع الغيظ في ساحة القتال المحاربين إلى تعطيل وسيلة دفاع الخصم أولًا، ولو كان الخصم مشهورًا بالاستقامة.

कृतवर्माKṛtavarmā
कृतवर्मा:
Karta
TypeNoun
Rootकृतवर्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
संक्रुद्धःenraged
संक्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंक्रुद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मपुत्रस्यof Dharmaputra (Yudhiṣṭhira)
धर्मपुत्रस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधर्मपुत्र
FormMasculine, Genitive, Singular
मारिषO noble sir (address)
मारिष:
TypeNoun
Rootमारिष
FormMasculine, Vocative, Singular
धनुःbow
धनुः:
Karma
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Accusative, Singular
विच्छेदcutting/severing
विच्छेद:
Karma
TypeNoun
Rootविच्छेद
FormMasculine, Accusative, Singular
भल्लेनwith a bhalla-arrow
भल्लेन:
Karana
TypeNoun
Rootभल्ल
FormMasculine, Instrumental, Singular
तम्him (Dharmaputra)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
विव्याधpierced
विव्याध:
TypeVerb
Rootव्यध्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
सप्तभिःwith seven (arrows)
सप्तभिः:
Karana
TypeNumeral
Rootसप्तन्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Kṛtavarmā
D
Dharmaputra (Yudhiṣṭhira)
B
bow (dhanuḥ)
B
bhalla-arrow
S
seven arrows

Educational Q&A

The verse highlights how anger (krodha) escalates violence and leads to tactics aimed at disabling an opponent rather than restraining harm; it implicitly contrasts Yudhiṣṭhira’s dharmic reputation with the harsh necessities and moral pressures of battlefield conduct.

Sañjaya reports that Kṛtavarmā, furious, first cuts Yudhiṣṭhira’s bow with a bhalla-arrow (a disarming strike) and then wounds him with seven arrows, marking a decisive moment of aggression against the Pāṇḍava king.