Shloka 43
द्रोणपर्व — अध्याय १६२: प्रातःसंध्यायां युद्धप्रवृत्तिः तथा रजोमेघे संमूढता
सायकांश्चैव विविधाननश्वत्थाम्नि मुमोच ह । नृपश्रेष्ठ! समरांगणमें अश्व॒त्थामाके द्वारा आच्छादित होनेपर भी समस्त पांचाल- सेनाओंसे घिरे हुए महारथी महाबाहु धृष्टद्युम्म कम्पित नहीं हुए। उन्होंने अपने बलपराक्रमका आश्रय लेकर अभश्वत्थामापर नाना प्रकारके बाणोंका प्रहार किया ।। ४१-४२ न््।! तौ पुन: संन्यवर्तेतां प्राणधूतपणे रणे,वे दोनों महाधनुर्धर वीर अमर्षमें भरकर एक-दूसरेपर चारों ओरसे बाणोंकी वर्षा करते और उन बाणसमूहोंद्वारा परस्पर पीड़ा देते हुए प्राणोंकी बाजी लगाकर रणभूमिमें डटे रहे
sāyakāṁś caiva vividhān aśvatthāmni mumoca ha | nr̥paśreṣṭha! samarāṅgaṇe aśvatthāmnā dvārā ācchādite 'pi samasta-pāñcāla-senābhir ghr̥te mahārathī mahābāhu dhr̥ṣṭadyumnaḥ kampita nābhavat | sa balaparākramam āśritya aśvatthāmnāṁ prati nānāvidha-bāṇa-prahārān akarot ||
قال سنجيا: أطلق أشڤتّھاما شتّى أنواع السهام. يا خيرَ الملوك! حتى حين غطّت سهامُ أشڤتّھاما ساحةَ القتال، لم يتزعزع المَهارَثا ذو الساعدين الجبارين، دھṛṣṭadyumna—وإن كان في قلب جموع البانچالا كلّها. معتمدًا على قوته وبأسه، ردّ على أشڤتّھاما بوابلٍ من السهام المتنوّعة. ويؤكد المشهد خُلُقَ المحارب: فالشجاعة ليست انعدام الخطر، بل رفض الاستسلام عند الغمر والضغط.
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights kshatriya steadfastness: even when overwhelmed by an enemy’s assault, a warrior-leader should not lose composure, but respond with disciplined valor grounded in personal strength and duty.
Ashvatthama showers the field with many arrows. Despite the battlefield being covered by these missiles and despite being amid the Panchala forces, Dhrishtadyumna remains unshaken and counters Ashvatthama with varied volleys of arrows.