Shloka 296
द्रोणपर्व — अध्याय १६२: प्रातःसंध्यायां युद्धप्रवृत्तिः तथा रजोमेघे संमूढता
मध्वर्थिन इवोद्दामा भ्रमरा: पुष्पितं ट्रुमम् । सुवर्णमय पंख और स्वच्छ धारवाले, सबके शरीरोंको विदीर्ण करनेमें समर्थ वे शीघ्रगामी बाण श्रेणीबद्ध होकर अश्वत्थामाके शरीरमें वैसे ही घुस गये, जैसे मधुके लोभी उद्दाम भ्रमर फूले हुए वृक्षपर बैठ जाते हैं
madhvarthina ivoddāmā bhramarāḥ puṣpitaṃ drumam | suvarṇamaya-paṅkhāḥ svaccha-dhārāvalāḥ sarva-śarīra-vidāraṇa-samarthāḥ śīghragāmā bāṇāḥ śreṇībaddhāḥ aśvatthāmanaḥ śarīre tathā praviśan yathā madhulubdhā uddāmā bhramarāḥ phullite drume niṣīdanti ||
قال سانجيا: وكما تحطّ أسرابُ النحل الهائج، الطامع في العسل، على شجرةٍ مزهرة، كذلك نفذت السهام—ذات الريش الذهبي، والحَدِّ الصافي القاطع، السريعة القادرة على تمزيق الأجساد—إلى جسد أشفَتّامَا في رَشَقاتٍ مصطفّة.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses a natural simile to show how, once war’s momentum takes hold, violence can become relentless and orderly—like bees drawn irresistibly to nectar. Ethically, it hints at the tragedy of conflict: skill and force operate efficiently, while compassion and restraint struggle to intervene.
Sañjaya describes a concentrated volley of swift, sharp, golden-feathered arrows striking and entering Aśvatthāman’s body in ranks, comparing their convergence to bees swarming onto a blossoming tree for honey.