Shloka 26
द्रोणपर्व — अध्याय १६२: प्रातःसंध्यायां युद्धप्रवृत्तिः तथा रजोमेघे संमूढता
द्रोणिमित्यब्रवीद् वाक््य॑ दृष्टवा योधान् निपातितान् । तदनन्तर सुवर्णचित्रित, सजल जलधरके समान गम्भीर घोष करनेवाले तथा युद्धसे कभी पीठ न दिखानेवाले सौ रथों एवं शूरवीर रथियोंसे घिरे हुए पांचाल-राजकुमार महारथी धृष्टद्यम्नने अपने योद्धाओंको मारा गया देख द्रोणकुमार अश्वत्थामासे इस प्रकार कहा-- ।। आचार्यपुत्र दुर्बुद्धे किमन्यै्निहतैस्तव,“खोटी बुद्धिवाले आचार्यपुत्र! दूसरोंको मारनेसे तुम्हें क्या लाभ है? यदि शूरमा हो तो रणक्षेत्रमें मेरे साथ भिड़ जाओ। इस समय मेरे सामने खड़े तो हो जाओ, मैं अभी तुम्हें मार डालूँगा'
sañjaya uvāca | droṇim ity abravīd vākyaṃ dṛṣṭvā yodhān nipātitān | tad-anantaraṃ suvarṇa-citrita-sajalajaladhara-sama-gambhīra-ghoṣa-karaṇaiḥ yuddhe kadācid api pṛṣṭhaṃ na darśayadbhiḥ śata-rathaiḥ śūra-rathibhiś ca parivṛtaḥ pāñcāla-rāja-kumāro mahārathī dhṛṣṭadyumno yodhān hatān dṛṣṭvā droṇa-kumāram aśvatthāmānam ity uvāca— “ācārya-putra durbuddhe kim anyair nihatais tava? yadi śūro ’si raṇa-kṣetre mayā saha yudhyasva. idānīṃ mama purataḥ tiṣṭha; adyaiva tvāṃ haniṣyāmi.”
قال سانجيا: لمّا رأى دْهْرِشْتَدْيُومْنَةُ المحاربين صرعى، خاطب ابنَ درونا. ثم إنّ أمير البانچالا—وهو محارب عظيم على العربة—وكان محاطًا بمئة عربةٍ وفرسانٍ أشدّاء، تلمع عرباتهم بزينة الذهب، ويعلو هديرهم عميقًا كقصف الرعد في سحبٍ مثقلةٍ بالمطر، رجالٌ لا يولّون الأدبار في الحرب—رأى جنوده مقتولين فقال لأشوتثاما ابن درونا: «يا ابن المعلّم، يا من فسد رأيه! أيُّ نفعٍ تجنيه من قتل الآخرين؟ إن كنت حقًّا بطلًا فقاتلني في هذا الميدان. قف أمامي الآن؛ فسأقتلك في هذه الساعة».
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage frames a warrior-ethic of accountability: instead of seeking advantage by striking down others, a true hero should face an equal opponent directly. It highlights the tension between rage-driven slaughter and the ideal of honorable combat.
After seeing his soldiers killed, Dhrishtadyumna advances in force and confronts Ashvatthama. He taunts him for killing lesser fighters and calls him to stand and fight face-to-face, threatening to kill him immediately.