Shloka 19

द्रोणपर्व — अध्याय १६२: प्रातःसंध्यायां युद्धप्रवृत्तिः तथा रजोमेघे संमूढता

Devanagari script

ततो<ब्रवीत्‌ सकैकेयान्‌ पज्चालान्‌ गौतमीसुतः । प्रहरध्वमित: सर्वे मम गात्रे महारथा:

Transliteration

tato 'bravīt sa kaikeyān pāñcālān gautamīsutaḥ | praharadhvam itaḥ sarve mama gātre mahārathāḥ ||

Translation

ثم خاطب ابنُ غوتَمِي قومَ الكيكيا والبَنجالا قائلاً: «يا عِظامَ فرسانِ المركبات، اضربوني هنا—على جسدي نفسه!»

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
• Form: अव्यय

• अब्रवीत्: said, spoke
• अब्रवीत्: Karta
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन

• स: he
• स: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• कैकेयान्: the Kaikeyas
• कैकेयान्: Karma
• Type: Noun
• Root: कैकेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• पाञ्चालान्: the Panchalas
• पाञ्चालान्: Karma
• Type: Noun
• Root: पाञ्चाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• गौतमीसुतः: the son of Gautamī
• गौतमीसुतः: Karta
• Type: Noun
• Root: गौतमी-सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्रहरध्वम्: strike!, attack!
• प्रहरध्वम्: Karma
• Type: Verb
• Root: प्र-हृ (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• इतः: from here; hence
• इतः: Apadana
• Type: Indeclinable
• Root: इतः (अव्यय)
• Form: अव्यय

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• मम: of me; my
• मम: Sampradana
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन

• गात्रे: on (my) body/limb
• गात्रे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: गात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• महारथाः: great chariot-warriors
• महारथाः: Karta
• Type: Noun
• Root: महारथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Gautamīsuta (son of Gautamī)
• Kaikeyas
• Pāñcālas
• gātra (body/limbs)