Shloka 76
अजिशीर्षे प्रातःसंध्यायां संग्रामवर्णनम् / Dawn-Transition Battle at Ajiśīrṣa
Chapter 161
Devanagari script
ऐसा कहकर दुर्धर्ष राजा दुर्योधनने क्रोधसे लाल आँखें करके विशाल सेनाके साथ अर्जुनपर आक्रमण किया ।। त॑ प्रयान्तं महाबाहुं दृष्टवा शारद्वतस्तदा । अश्वत्थामानमासाद्य वाक्यमेतदुवाच ह,महाबाहु दुर्योधनको अर्जुनके सामने जाते देख शरद्वानके पुत्र कृपाचार्यने उस समय अश्वत्थामाके पास जाकर यह बात कही--
Transliteration
tāṁ prayāntaṁ mahābāhuṁ dṛṣṭvā śāradvatastadā | aśvatthāmānam āsādya vākyam etad uvāca ha ||
Translation
ولمّا رأى في تلك اللحظة دوريوذانا عظيمَ الساعدين يتقدّم، اقترب شارادفاتا (كريپا) من أشوَتّھاما وقال له هذه الكلمات.
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रयान्तम्going, proceeding
प्रयान्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootप्र-या (धातु: या)
Formशतृ (present active participle), Masculine, Accusative, Singular
महाबाहुम्the mighty-armed (one)
महाबाहुम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहाबाहु
FormMasculine, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
शारद्वतःŚāradvata (Kripa)
शारद्वतः:
Karta
TypeNoun
Rootशारद्वत
FormMasculine, Nominative, Singular
तदाthen, at that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
अश्वत्थामानम्Aśvatthāman
अश्वत्थामानम्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्वत्थामन्
FormMasculine, Accusative, Singular
आसाद्यhaving approached, reaching
आसाद्य:
TypeVerb
Rootआ-√सद्
Formल्यप् (gerund/absolutive)
वाक्यम्words, speech
वाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Accusative, Singular
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
उवाचsaid, spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (लिट्), Third, Singular, Parasmaipada
हindeed (emphatic particle)
ह:
TypeIndeclinable
Rootह
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SanjayaD
DuryodhanaA
ArjunaK
Kripacharya (Śāradvata/Kṛpa)A
AshvatthamaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes