अध्याय १५९ — रात्रौ श्रमविरामः
Night Exhaustion and Brief Pause in Battle
वृद्ध वृद्धगुणैर्युक्ते ययातिमिव नाहुषम् । विव्याध दशभिस्ती $णै: शरैर्वज़निपातनै:,सोमदत्तने भी वीर भीमसेनको सौ बाणोंसे वेधकर बदला चुकाया। इधर सात्यकिने भी अत्यन्त कुपित हो पुत्रशोकमें डूबे हुए, नहुषनन्दन ययातिकी भाँति वृद्धताके गुणोंसे युक्त बूढ़े सोमदत्तको वज्रको भी मार गिरानेवाले दस तीखे बाणोंसे बींध डाला
sañjaya uvāca | vṛddhaṃ vṛddhaguṇairyuktaṃ yayātim iva nāhuṣam | vivyādha daśabhis tīkṣṇaiḥ śarair vajranipātanaiḥ ||
قال سنجيا: عندئذٍ إن ساتيَكي، وقد اشتعل قلبه بحزنٍ على ابنه وبغضبٍ لا حدّ له، طعن سوماداتّا—وهو محاربٌ شيخٌ متحلٍّ بفضائل الشيخوخة، كَيَياطي من سلالة نَهُوشا—بعشر سهامٍ حادّة، قاهرةٍ كالصواعق. وفي أخلاق ساحة القتال القاسية، يقوم هذا الفعل سدادًا كئيبًا في دورة الثأر، حيث تُصاغ اللوعة الشخصية عزمًا حربيًّا.
संजय उवाच
The verse highlights how, in war, personal grief and anger can drive action, yet the narrative frames it within kṣatriya-dharma: combat becomes a harsh arena where retaliation and duty intertwine, and even venerable age offers no immunity once one remains on the battlefield.
Sātyaki, overwhelmed by sorrow for his son and enraged, attacks Somadatta and pierces him with ten extremely powerful, sharp arrows; Somadatta is described as an aged, dignified warrior, compared to Yayāti of the Nahuṣa line.