Shloka 149
वासवी-शक्तेः प्रयोगः, घटोत्कच-वधोत्तर-शोकः, व्यासोपदेशश्च
The Vāsavī Spear’s Use, Post-Ghaṭotkaca Grief, and Vyāsa’s Counsel
द्रोणपुत्रकी मार खाकर, अत्यन्त क्रोधमें भरे हुए महाबली राक्षस उसे मार डालनेकी इच्छासे रोषपूर्वक दौड़े ।। तत्राद्भुतमिमं द्रौणिर्दर्शयामास विक्रमम् । अशव्यं कर्तुमन्येन सर्वभूतेषु भारत,भारत! वहाँ अश्वत्थामाने यह ऐसा अद्भुत पराक्रम दिखाया, जिसे समस्त प्राणियोंमें और किसीके लिये कर दिखाना असम्भव था
tatrādbhūtam imaṃ drauṇir darśayāmāsa vikramam | aśakyaṃ kartum anyena sarvabhūteṣu bhārata ||
قال سنجايا: إن أولئك الراكشاس ذوي البأس الشديد، لما نالهم ضربُ ابنِ درونا، امتلأوا غضبًا عظيمًا؛ وبشهوة قتله اندفعوا نحوه في سخط. وهناك أظهر أشوَتّھاما—ابن درونا—يا بهاراتا، بأسًا عجيبًا حقًّا، لا يقدر عليه أحدٌ غيره بين جميع الكائنات. ويُبرز المشهد أنّ في أتون المعركة قد تنبثق قدرة خارقة من الغضب وإرادة القتل، فتقوم توتّراتٌ أخلاقية بين المقدرة القتالية وبين الكفّ الذي يطلبه الدهرما.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral ambiguity of extraordinary power in war: unmatched prowess can arise from anger and the intent to kill, but dharma evaluates not only capability (vikrama) but also restraint, purpose, and the ethical limits of violence.
Sañjaya reports that Aśvatthāmā, Droṇa’s son, performs an astonishing martial exploit on the battlefield—so exceptional that no other being could replicate it—marking a dramatic escalation in the combat’s intensity.