Shloka 143
वासवी-शक्तेः प्रयोगः, घटोत्कच-वधोत्तर-शोकः, व्यासोपदेशश्च
The Vāsavī Spear’s Use, Post-Ghaṭotkaca Grief, and Vyāsa’s Counsel
द्रौणिमूर्धन्यसंत्रस्ता राक्षसा भीमविक्रमा: । चिक्षिपु: क्रोधताम्राक्षा: शतशो5थ सहस्रश:,समरांगणमें किसीसे भी न डरनेवाले तथा क्रोधसे लाल नेत्रोंवाले भयंकर पराक्रमी सैकड़ों और हजारों राक्षस अश्वत्थामाके मस्तकपर शक्ति, शतघ्नी, परिघ, अशनि, शूल, पट्टिश, खड़ग, गदा, भिन्दिपाल, मुसल, फरसे, प्रास, कटार, तोमर, कणप, तीखे कम्पन, मोटे-मोटे पत्थर, भुशुण्डी, गदा, काले लोहेके खंभे तथा शत्रुओंको विदीर्ण करनेमें समर्थ महाघोर मुद्गरोंकी वर्षा करने लगे
sañjaya uvāca |
drauṇimūrdhanyasaṃtrastā rākṣasā bhīmavikramāḥ |
cikṣipuḥ krodhatāmrākṣāḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ ||
قال سانجايا: وقد ارتاعوا من أجل ابن درونا—إذ كانت رأسه هي الهدف—فإن أولئك الرّاكشاسا ذوي البأس الرهيب، وقد احمرّت عيونهم من الغضب ولا يخافون في ساحة الوغى، قذفوا عليه السلاح مئاتٍ وآلافًا. إنها صورة لانهيار الأخلاق في الحرب: فالسخط يحلّ محلّ التمييز، ويتكاثر العنف حتى يصير وابلًا أعمى من الحديد.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how fear and anger can drive even powerful warriors into uncontrolled violence. Ethically, it warns that when wrath dominates, warfare tends to become excessive and indiscriminate, eroding restraint (dharma) and multiplying harm.
Sañjaya describes rākṣasa fighters, enraged and formidable, launching a massive barrage of weapons toward Aśvatthāman (Drauṇi), aiming at his head—an image of intense, escalating combat in the Drona Parva.