Shloka 226
उपायैः पूर्ववधकथनम् / Strategic Justifications for Prior Eliminations
Devanagari script
सैन्येन रजसा चैव समन्तादुत्थितेन ह । सारा जगत् अंधकारसे तथा सेनाद्वारा सब ओर उड़ायी हुई धूलसे आच्छादित होनेके कारण किसीको कुछ भी ज्ञात नहीं होता था
Transliteration
sainyena rajasā caiva samantād utthitena ha | sārā jagat andhakāras tathā senādvārā sarva or uḍāyī huī dhūlase ācchādita honeke kāraṇa kisīko kucha bhī jñāta nahīṃ hotā thā |
Translation
قال سنجيا: إذ أثارت الجيوش الغبار من كل جانب، بدا المشهد كله كأنه الظلام بعينه. وقد غطّت سحبُ الغبار التي خضّتها الصفوفُ كلَّ شيء، فلم يعد أحد يميّز بوضوح شيئًا—صديقًا من عدو، ولا جهةً من جهة، ولا صفًّا من صفّ—فانحلّ نظامُ المعركة الأخلاقي والعملي معًا في دوّامة من الاضطراب.
Word by Word
सैन्येनby/with the army
सैन्येन:
Karana
TypeNoun
Rootसैन्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
रजसाby/with dust
रजसा:
Karana
TypeNoun
Rootरजस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
समन्तात्on all sides/from all around
समन्तात्:
TypeIndeclinable
Rootसमन्तात्
उत्थितेनraised/risen (up)
उत्थितेन:
Karana
TypeAdjective
Rootउत्थित
FormNeuter, Instrumental, Singular
हindeed (particle)
ह:
TypeIndeclinable
Rootह
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaA
armies (Kaurava and Pāṇḍava forces implied)D
dust (rajas/dhūli)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes