Shloka 26
घटोत्कच-कर्णयुद्धम्
Ghaṭotkaca–Karna Combat and the Release of Śakti
समरांगणमें तुम्हारे साथ हमलोग भी विजयके लिये महान् प्रयत्न करते हैं, छल-कपट तथा पराक्रमद्वारा भी सदा विजयकी चेष्टामें लगे रहते हैं, तो भी दैव हमारे पुरुषार्थको नष्ट करके हमें पीछे ढकेल देता है ।। दैवोपसृष्ट: पुरुषो यत् कर्म कुरुते क्वचित् । कृतं कृतं हि तत्कर्म दैवेन विनिपात्यते,दैव या दुर्भाग्यका मारा हुआ पुरुष कहीं जो भी कर्म करता है, उसके किये हुए प्रत्येक कर्मको दैव उलट देता है
daivopasṛṣṭaḥ puruṣo yat karma kurute kvacit | kṛtaṃ kṛtaṃ hi tat karma daivena vinipātyate ||
قال كارنا: «إذا ضُرِبَ الإنسانُ بالقدر، فمهما باشر من عملٍ في أيّ مكان، فإنّ كلَّ ما أنجزه يُقلبه القدرُ نفسه. ومع أنّنا نجاهد جهادًا عظيمًا من أجل الظفر في ساحة الحرب—بالجهد، وبالتدبير، بل وبالبأس الخالص—فإنّ القدر يحطّم سعي البشر ويدفعنا إلى الوراء.»
कर्ण उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the tension between puruṣārtha (human effort) and daiva (destiny): even well-executed actions can fail when adverse fate intervenes. Ethically, it reflects a warrior’s lament that merit and exertion do not always yield results, urging reflection on humility, limits of control, and the inscrutability of outcomes in dharmic life.
In the midst of the Drona Parva’s intense warfare, Karna voices frustration that despite strenuous attempts to secure victory—through planning and valor—events keep turning against them. He interprets repeated setbacks as the work of daiva, which ‘overturns’ their undertaken deeds.