Shloka 33

अध्याय १४८ — कर्णप्रभावः, धृष्टद्युम्नस्य विरथता, तथा घटोत्कच-आह्वानम्

Chapter 148: Karṇa’s Pressure, Dhṛṣṭadyumna Unhorsed, and the Summoning of Ghaṭotkaca

Devanagari script

युगपद्‌ दिक्षु सर्वासु सर्वाण्यस्त्राणि दर्शयन्‌ | उस रणक्षेत्रमें कुन्तीकुमार अर्जुन एक साथ सम्पूर्ण दिशाओंमें देखते और सब प्रकारके अस्त्रोंका कौशल दिखाते हुए विचर रहे थे,चित्रध्वजपताकादूयां छत्रचापोर्मिमालिनीम्‌ | विगतासुमहाकायां गजदेहाभिसंकुलाम्‌

Translation

في ذلك الميدان، كان أرجونا ابن كونتي يجول، يُري في آنٍ واحدٍ شتّى الأسلحة ويُظهر براعتَه فيها، وعيناه تمتدان إلى جميع الجهات معًا. وقد امتلأ الموضع بالرايات والألوية، وارتفع الغبار، وتشابكت المظلات والأقواس كأنها أمواجٌ متتابعة؛ وتكدّست الأجساد العظيمة وقد فارقتها الأرواح، متزاحمةً كأنها جثثُ فيلةٍ ملأت الساحة.

Word by Word

युगपत्simultaneously

दिक्षुin the directions

सर्वासुin all

सर्वाणिall

अस्त्राणिweapons/missiles

दर्शयन्showing/displaying

चित्रध्वजपताकादूयाम्having variegated flags and banners (as a covering/array)

छत्रचापोर्मिमालिनीम्garlanded with waves/rows of umbrellas and bows

विगतासुमहाकायाम्with great bodies whose life had departed (dead huge-bodied)

गजदेहाभिसंकुलाम्crowded with elephant-bodies

Speaker

संजय उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes