Shloka 62
Nakula–Śakuni Duel and the Night Battle; Śikhaṇḍin–Kṛpa Engagement (नकुल-शकुनियुद्धं तथा रात्रियुद्धवर्णनम्)
यथा चक्र तु कौलालो दण्डविद्धं तु भारत । सहैव भूरिश्रवसो बाहुना केशधारिणा,भारत! जैसे कुम्हार छेदमें डंडा डालकर अपनी चाकको घुमाता है, उसी प्रकार केश पकड़े हुए भूरिश्रवाके बाँहके साथ ही सात्यकि अपने सिरको घुमाने लगे
sañjaya uvāca | yathā cakra tu kaulālo daṇḍaviddhaṃ tu bhārata | sahaiva bhūriśravaso bāhunā keśadhāriṇā ||
قال سانجيا: «يا بهاراتا، كما يدير الفخّاري دولابه بإدخال عصًا في موضعها، كذلك أخذ ساتياكي يدور ويتلوّى، وهو لا يزال قابضًا على ذراع بهوريشرافاس ومعها خصلة الشعر التي أمسك بها.»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses a vivid simile to show how, in war, physical force and momentum can reduce a warrior to being ‘spun’ like an object—highlighting the dehumanizing intensity of battle and implicitly raising questions about restraint and proper conduct (dharma) amid violence.
Sanjaya describes Sātyaki’s action: after seizing Bhūrīśravas by the hair, he whirls him around, likening the motion to a potter spinning a wheel by inserting a stick into its socket.