Previous Verse
Next Verse

Shloka 2236

Nakula–Śakuni Duel and the Night Battle; Śikhaṇḍin–Kṛpa Engagement (नकुल-शकुनियुद्धं तथा रात्रियुद्धवर्णनम्)

जिधघांसुर्भरतश्रेष्ठ विव्याध निशितै: शरै: । भरतश्रेष्ठ! सोमदत्तपुत्र भूरिश्रवाने शिनिप्रवर सात्यकिको मार डालनेकी इच्छासे शीघ्रगामी बाणोंद्वारा आच्छादित करके तीखे बाणोंसे घायल कर दिया

sañjaya uvāca | jighāṃsur bharataśreṣṭha vivyādha niśitaiḥ śaraiḥ |

قال سَنجايا: يا خيرَ البهاراتا، إن ساتياكي—أبرزَ الشينيين—وقد عزم على القتل، أسرع فغطّى بهوريشرافا ابنَ سوماداتّا بسِهامٍ خاطفة، ثم طعنه بسهامٍ حادّة فأثخنه جراحاً. ويُبرز المشهد زخمَ المعركة الكالح، حيث يغلب قصدُ الإهلاك على الكفّ، ويُؤدَّى واجبُ المحارب بقوةٍ لا تلين.

जिघांसुःdesiring to kill
जिघांसुः:
Karta
TypeAdjective
Rootहन् (धातु) → जिघांसु (इच्छार्थक कृदन्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभरत + श्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
विव्याधpierced / wounded
विव्याध:
Kriya
TypeVerb
Rootव्यध् (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular
निशितैःwith sharp
निशितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootनिशित
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
शरैःarrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by address Bharataśreṣṭha)
S
Sātyaki
B
Bhūriśravas
S
Somadatta
Ś
Śini clan
A
arrows (śara/bāṇa)

Educational Q&A

The verse highlights the harsh ethical tension of war: once combat is fully engaged, a warrior’s intent and duty can harden into lethal resolve, showing how quickly restraint can be eclipsed by the imperative to defeat the enemy.

Sañjaya reports that Sātyaki, determined to kill, showers Bhūriśravas (Somadatta’s son) with swift arrows and wounds him with sharp shafts, intensifying their duel in the Drona Parva battle sequence.