Shloka 41
Adhyāya 141 — Night duels: Śaineya and Bhūriśravas; Droṇi and Ghaṭotkaca; Bhīma and Duryodhana
आकर्षान्मण्डली भूतं शक्रचापमिवापरम् । तस्माच्छरा: प्रादुरासन् पूरयन्त इवाम्बरम्,प्रजानाथ! सुवर्णमय पृष्ठवाला भीमसेनका विशाल धनुष प्रत्यंचा खींचनेसे मण्डलाकार हो दूसरे इन्द्र-धनुषके समान प्रतीत हो रहा था। उससे जो बाण प्रकट होते थे, वे मानो आकाशको भर रहे थे
ākarṣān maṇḍalī-bhūtaṃ śakra-cāpam ivāparam | tasmāc charāḥ prādurāsan pūrayanta ivāmbaram, prajānātha |
قال سنجيا: «يا سيد الناس، لما جذب بهيماسينا قوسه العظيم ذا الظهر المذهّب انحنى حتى صار كالدائرة، كأنه قوس قزح آخر لإندرا. ومنه اندفعت السهام بكثرة حتى خُيِّل أنها تملأ السماء.»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣatriya-vīrya (martial excellence) expressed through disciplined action: power is shown not as chaos but as controlled skill—Bhīma’s drawn bow and the ordered torrent of arrows—serving the demands of battle-duty within the epic’s dharma framework.
Sañjaya describes Bhīma drawing his massive bow until it forms a circular arc, likened to Indra’s rainbow; then a rapid, overwhelming discharge of arrows issues forth, seeming to blanket the sky.