Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

Śalya–Bhīma Gadāyuddham (मद्रराज-भीमसेन गदायुद्धम्)

सौबलस्तु गदां गृहा प्रचस्कन्द रथोत्तमात्‌ | स तस्य गदया राजन्‌ रथात्‌ सूतमपातयत्‌,यह देख सुबलपुत्र शकुनि गदा हाथमें लेकर उस श्रेष्ठ रथसे कूद पड़ा। राजन्‌! उसने अपनी गदाद्वारा सहदेवके रथसे उनके सारथिको मार गिराया

Saubalastu gadāṃ gṛhya praca-skanda rathottamāt | sa tasya gadayā rājan rathāt sūtam apātayat ||

قال سَنجايا: إن شَكُونِي ابنَ سُوبَالَا، وقد قبض على صولجانه، قفز من عَرَبَتِه الممتازة. أيها الملك، وبذلك الصولجان أسقط سائقَ عربةِ سَهَدِيفا، فزاد قسوةَ القتال إذ استهدف العونَ الذي يُمكّن المحارب من القتال، لا المحارب وحده.

सौबलःthe son of Subala (Shakuni)
सौबलः:
Karta
TypeNoun
Rootसौबल
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
गदाम्mace
गदाम्:
Karma
TypeNoun
Rootगदा
FormFeminine, Accusative, Singular
गृहीत्वाhaving taken
गृहीत्वा:
TypeVerb
Rootग्रह्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
प्रचस्कन्दleapt down/jumped
प्रचस्कन्द:
TypeVerb
Rootस्कन्द्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
रथोत्तमात्from the excellent chariot
रथोत्तमात्:
Apadana
TypeNoun
Rootरथोत्तम
FormMasculine, Ablative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्यof him/of that (chariot/warrior)
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
गदयाwith a mace
गदया:
Karana
TypeNoun
Rootगदा
FormFeminine, Instrumental, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
रथात्from the chariot
रथात्:
Apadana
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Ablative, Singular
सूतम्charioteer
सूतम्:
Karma
TypeNoun
Rootसूत
FormMasculine, Accusative, Singular
अपातयत्caused to fall/struck down
अपातयत्:
TypeVerb
Rootपत्
FormImperfect (लङ्), causative, 3rd, Singular, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
Ś
Śakuni (Saubala, son of Subala)
S
Subala
D
Dhṛtarāṣṭra (Rājan)
S
Sahadeva
G
gadā (mace)
R
ratha (chariot)
S
sūta (charioteer)

Educational Q&A

The verse highlights how war can slide from heroic contest into morally troubling tactics: striking down a charioteer targets the enabling support of a fighter rather than engaging the warrior directly, raising questions about dharma and restraint even amid battlefield necessity.

Sañjaya reports that Śakuni jumps from his chariot with a mace and uses it to knock down the charioteer of Sahadeva’s chariot, disrupting Sahadeva’s ability to fight effectively.