Previous Verse

Shloka 203

अन्धकार-रजःसंमूढे रणाङ्गणे प्रदीपप्रकाशः | Illumination of the Army in Darkness and Dust

चित्रायुथश्षित्रवर्मा समरे चित्रयोधिन: । उनके नाम इस प्रकार हैं--चित्र, उपचित्र, चित्राक्ष, चारुचित्र, शरासन, चित्रायुध और चित्रवर्मा। ये सब-के-सब समरभूमिमें विचित्र रीतिसे युद्ध करनेवाले थे

citrāyudhaś citravarmā samare citrayodhinaḥ | teṣāṃ nāmāni yathā—citraḥ, upacitraḥ, citrākṣaḥ, cārucitraḥ, śarāsanaḥ, citrāyudhaḥ, citravarmā | ete sarve samarabhūmau vicitra-rītyā yuddha-kāriṇaḥ |

قال سانجيا: كان سِترَايوذَها وسِترَفَرما محاربين ذوي أساليب شتّى لافتة في القتال. وأسماؤهم: سِترَا، وأوبَسِترَا، وسِترَاكشا، وتشاروسِترَا، وشاراسَنَ، وسِترَايوذَها، وسِترَفَرما. وكلّهم كانوا يقاتلون في ساحة الوغى بحيلٍ غير مألوفة وبراعةٍ كأنها فنّ.

चित्रायुधःCitrāyudha (one having a wondrous weapon / named Citrāyudha)
चित्रायुधः:
Karta
TypeNoun
Rootचित्रायुध
FormMasculine, Nominative, Singular
चित्रवर्माCitravarmā (one with wondrous armor / named Citravarmā)
चित्रवर्मा:
Karta
TypeNoun
Rootचित्रवर्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
चित्रयोधिनःfighters of wondrous/varied combat (fighting in a strange manner)
चित्रयोधिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootचित्रयोधिन्
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sanjaya
C
Citra
U
Upacitra
C
Citrākṣa
C
Cārucitra
Ś
Śarāsana
C
Citrāyudha
C
Citravarmā
B
battlefield (samarabhūmi)

Educational Q&A

The verse does not give a direct moral injunction; its implicit lesson is that war amplifies human ingenuity into tactical variety, which can be admirable as skill yet ethically ambiguous because such cleverness serves destruction. It also reflects the epic’s habit of naming warriors to honor their agency and responsibility within dharma-bound conflict.

Sanjaya is reporting to Dhṛtarāṣṭra, listing a group of named fighters—Citra and others—describing them collectively as combatants who fight in diverse, striking ways on the battlefield, as part of the broader Drona Parva battle narration.